"Ai đem con nhện nó giăng mùng, đêm năm trống canh một mình thiếp tôi chịu hỡi chàng, chàng ơi", Nguyễn Thị Hà ngân nga bài "Con nhện giăng mùng" khi ngồi nghỉ sau giờ làm việc tại Nhà hát chèo Quân đội.
Hà nói làn điệu này đã dẫn dắt cô đến với Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, cũng góp phần giúp cô trúng tuyển vào Nhà hát. Cô gái 24 tuổi vừa tốt nghiệp loại giỏi với danh hiệu thủ khoa ngành Diễn viên Sân khấu kịch hát, chuyên ngành Diễn viên chèo.
"Mình đã có những năm tháng học chèo rất tuyệt vời, dù ban đầu vấp phải sự phản đối của gia đình khi bỏ công việc ổn định để theo đuổi hành trình chưa rõ lối đi này".
Nguyễn Thị Hà. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Sinh ra ở Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh), Hà lớn lên trong những làn điệu dân gian, trong đó có chèo. Được bà nội dạy những làn điệu đầu tiên, rồi xem các vở chèo như "Quan Âm Thị Kính", nghe "Con nhện giăng mùng", Hà đã rất thích.
Học hết lớp 9, Hà dự định thi vào trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch Bắc Giang để học chèo. Nhưng thời điểm đó, trường không mở lớp này, Hà đành học dân ca quan họ để tiếp cận dần.
Tốt nghiệp năm 2020, Hà được vào làm tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh của tỉnh. Công việc ổn định, phù hợp với một cô gái yêu nghệ thuật. Nhưng cô vẫn đau đáu mong muốn tìm hiểu bài bản hơn về nghệ thuật chèo. Những điệu chèo cổ thi thoảng văng vẳng trong đầu thúc đẩy Hà tìm hiểu, thi vào trường Sân khấu - Điện ảnh, năm 2022.
Thời gian đầu trúng tuyển, cả nhà không đồng ý cho Hà đi học bởi việc nuôi cô ăn học thêm 4 năm với một gia đình thuần nông là "quá sức". Trong khi trước đó, Hà đã đi làm và có thể tự nuôi bản thân.
"Dù vậy, mình vẫn thuyết phục là sẽ tự kiếm tiền để học. Mình muốn được cháy hết mình với đam mê, kể cả sau này công việc khó khăn thế nào", Hà chia sẻ.
Học kỳ đầu tiên với Hà vì thế vất vả, vừa học, vừa phải xoay xở chi tiêu. Mỗi cuối tuần, Hà lại về quê hát đám cưới. Khoản "cát-xê" 1,2 triệu đồng mỗi lần giúp cô trang trải ăn học những ngày đầu. Sau khi đăng ảnh lên mạng xã hội và được bạn bè giới thiệu, Hà bắt đầu được mời hát ở Hà Nội.
Một năm sau, giành giải ba dòng nhạc dân gian ở cuộc thi Tiếng hát Sông Thương của tỉnh Bắc Giang cũ, Hà được nhiều người biết đến hơn, từ đó tham gia nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật.
Về học tập, Hà thấy nặng bởi phải học nhiều bộ môn cùng lúc như hát, diễn, múa. Trong lớp, có những bạn học từ hệ trung cấp lên, có thể theo kịp, còn Hà phải nỗ lực để nắm bắt lý thuyết đến thực hành gần như từ đầu.
Hà lấy ví dụ khi học múa, động tác cơ bản nhất là cuộn ngón cũng khiến Hà lo lắng. Ngồi học lý thuyết hay khi đi đường, Hà cũng luyện tập, từng bị trêu khi liên tục cuộn ngón. Còn với phần hát, chèo rất khác với quan họ mà Hà từng học khi đảo nhịp liên tục, phải rèn rất nhiều để thuần thục.
"Mình học qua quan sát, qua việc hỏi và luyện tập theo hướng dẫn của thầy cô", Hà nói.
Nhờ vậy, Hà đạt thành tích cao ngay từ những kỳ đầu, có thêm học bổng khuyến khích học tập để trang trải cuộc sống. Gia đình cũng dần tin tưởng hơn vào con đường mà cô lựa chọn.
Tốt nghiệp loại giỏi vào tháng 5, Hà đã ứng tuyển vào Nhà hát chèo Quân đội và được nhận.
Tháng sau, cô sẽ được TP Hà Nội vinh danh là thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học trên địa bàn. Đây là điều nữ diễn viên chưa từng nghĩ tới khi bỏ công việc ở tỉnh lên Hà Nội học đại học chính quy.
"Mình mong muốn được cống hiến hết mình, góp phần vào hành trình bảo tồn, phát huy và đưa nghệ thuật chèo tỏa sáng trong dòng chảy của thời đại", Hà nói.
Hà trong vở Trương Viên diễn tốt nghiệp. Video: Nhân vật cung cấp
Dương Tâm
