Những nghi phạm này bị bắt giữ tại tỉnh Bokeo, Lào, và đang được hoàn thiện các thủ tục pháp lý để di lý về nước, Công an tỉnh Lai Châu ngày 23/7 cho biết.
Trong số này nhiều nghi phạm có tiền án, tiền sự, một người đang bị truy nã và 16 người dương tính với ma túy.
Hà Văn Hiếu, 23 tuổi, trú xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, bị tình nghi giữ vai trò cầm đầu. Dưới chướng Hiếu phần lớn là người Việt, tụ tập hoạt động tại xã Tonpheung, tỉnh Bokeo, Lào.
Bước đầu, cơ quan điều tra xác định từ tháng 6 đến nay, nhóm này đã lừa hơn 1.000 bị hại tại nhiều tỉnh, thành, chiếm đoạt hơn 5 tỷ đồng.
Công an bắt giữ 40 nghi phạm người Việt Nam ở Lào. Ảnh: Công an cung cấp
Đột kích ổ lừa đảo xuyên biên giới tại Lào
Theo cơ quan điều tra, từ tháng 4/2026, nhóm này lợi dụng chủ trương miễn học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế cho học sinh tiểu học, THCS và THPT để dựng kịch bản lừa đảo. Mục tiêu chúng nhắm đến là phụ huynh và học sinh.
Nhóm thuê một căn nhà tại xã Tonpheung, tỉnh Bokeo (Lào), lắp đặt hệ thống máy tính, thiết bị viễn thông và vận hành đường dây lừa đảo dưới vỏ bọc "nhân viên bảo hiểm". Mỗi ngày, chúng sử dụng tổng đài ảo gọi điện theo danh sách thông tin học sinh và phụ huynh có sẵn.
Khi gọi điện, các nghi phạm yêu cầu phụ huynh cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID, liên kết tài khoản an sinh xã hội, bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng. Sau khi tạo được lòng tin, chúng gửi một mã QR giả, giới thiệu là "mã hồ sơ" và hướng dẫn nạn nhân quét để hoàn tất việc liên kết.
Thực chất, thao tác này giúp các nghi phạm chiếm quyền truy cập hoặc thực hiện giao dịch trên tài khoản ngân hàng. Khi nạn nhân làm theo toàn bộ hướng dẫn, tiền trong tài khoản lập tức bị chiếm đoạt.
Dưới sự chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Công an tỉnh Lai Châu đã xác lập chuyên án đấu tranh. Trong hai ngày 19 và 20/7, lực lượng Công an Việt Nam phối hợp Công an Lào đồng loạt đột kích địa điểm hoạt động của đường dây.
Tại căn nhà ở xã Tonpheung, tỉnh Bokeo, lực lượng chức năng bắt giữ 40 người Việt Nam, thu 56 điện thoại di động, 49 máy tính cùng nhiều tài liệu, tang vật liên quan.
Các nghi phạm bị bắt giữ. Ảnh: Công an cung cấp
Ba bước dẫn dụ phụ huynh quét mã QR
Theo công an, đường dây lừa đảo được vận hành theo kịch bản ba bước.
Đầu tiên, nhóm gọi điện cho phụ huynh, thông báo phải mang căn cước công dân của con đến UBND xã, phường để cập nhật tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Chúng nói sau khi hoàn tất sẽ có "nhân viên bảo hiểm" liên hệ để cung cấp mã xác nhận.
Tiếp đó, các nghi phạm kết bạn Zalo, hướng dẫn phụ huynh thao tác trên điện thoại. Nạn nhân được yêu cầu dùng một thiết bị khác gọi video, hướng camera vào màn hình điện thoại đang mở ứng dụng VNeID, mục "An sinh xã hội" và ứng dụng ngân hàng.
Quan sát qua cuộc gọi video, chúng xem số dư tài khoản của nạn nhân rồi tạo mã QR với số tiền tương ứng. Sau đó, nhóm gửi mã QR, yêu cầu nạn nhân quét bằng ứng dụng ngân hàng với lý do "liên kết bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng" và nhập mã OTP để xác nhận.
Ở bước cuối, chúng yêu cầu nạn nhân dùng căn cước công dân che camera điện thoại với lý do "đồng bộ dữ liệu". Thực chất, đây là cách để nạn nhân không nhìn thấy giao dịch chuyển tiền hiển thị trên màn hình. Khi bấm xác nhận, tiền trong tài khoản được chuyển sang tài khoản do nhóm lừa đảo kiểm soát.
Công an lấy lời khai ban đầu các nghi phạm. Ảnh: Công an cung cấp
Qua vụ án, công an khuyến cáo người dân không làm theo hướng dẫn cập nhật VNeID, liên kết bảo hiểm y tế hoặc tài khoản ngân hàng qua điện thoại, Zalo. Đồng thời, tuyệt đối không quét mã QR, cung cấp mã OTP, chia sẻ màn hình hoặc để người lạ theo dõi thao tác trên ứng dụng ngân hàng để tránh bị lừa đảo.
Phạm Dự
