'Dựa' quan hệ với Bí thư Tỉnh ủy để xin hạn ngạch xuất khẩu

Tuy nhiên, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) kết luận ông Vịnh không thỏa thuận nhận tiền, không chỉ đạo cấp dưới thực hiện sai phạm và không biết việc cấp dưới làm trái nên không có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nội dung được C03 nêu trong kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) và các đơn vị liên quan.

Trong đó, ông Lê Ngọc Hưng, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai và Đỗ Trường Giang, cựu Giám đốc Sở Công Thương, bị đề nghị truy tố tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Nguyễn Ngọc Khiêm, cựu Phó giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ du lịch Cáp treo Fansipan Sa Pa, là người duy nhất trong vụ án bị cáo buộc Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ quyền hạn để trục lợi.

Trong 28 bị can còn lại, ông Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc VTM, đối diện 3 tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, Nhận hối lộ và Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước.

>> Danh sách 31 người bị đề nghị truy tố

Dùng quan hệ với Bí thư Tỉnh ủy để xin hạn ngạch xuất khẩu

Theo kết luận điều tra, VTM được thành lập để thực hiện hai dự án là mỏ sắt Quý Xa và Nhà máy Gang thép Lào Cai. Giấy phép hoạt động cho phép doanh nghiệp cung cấp quặng sắt và xuất khẩu quặng tinh để đối lưu nhập than cốc.

Giai đoạn 2015-2020, sau khi mua quặng của VTM, 11 doanh nghiệp được UBND tỉnh Lào Cai đề nghị Bộ Công Thương cho phép xuất khẩu, với tổng hạn ngạch khoảng 3 triệu tấn trên tổng số 5,7 triệu tấn quặng đã mua.

Theo C03, để xin hạn ngạch xuất khẩu cho Công ty An Bình, Nguyễn Ngọc Khiêm ba lần nhận của giám đốc doanh nghiệp 4,25 tỷ đồng và 100.000 USD. Sau đó, Khiêm sử dụng mối quan hệ với ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, để tác động đến ông Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang.

Sau khi nhận tiền, Khiêm đưa ông Hưng 100 triệu đồng, ông Giang 50 triệu đồng, còn lại hưởng lợi 4,1 tỷ đồng và 100.000 USD (khoảng 6,1 tỷ đồng).

Sau tác động này, UBND tỉnh Lào Cai có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch xuất khẩu quặng cho Công ty An Bình.

Làm việc với cơ quan điều tra, Khiêm khai đã dùng ảnh hưởng từ mối quan hệ thân quen với Bí thư Tỉnh ủy để tác động lãnh đạo tỉnh. Khi nhận tiền, Khiêm chỉ trao đổi với doanh nghiệp rằng sẽ "tác động tới lãnh đạo tỉnh" để giúp Công ty An Bình được xuất khẩu quặng, không nói sẽ tác động đến ai hay đưa bao nhiêu tiền.

Theo kết luận điều tra, ông Nguyễn Văn Vịnh được Khiêm nhờ và đồng ý về chủ trương để Công ty An Bình được xuất khẩu như các doanh nghiệp khác, phù hợp chủ trương chung của Chính phủ, Bộ Công Thương, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lào Cai.

Tuy nhiên, C03 xác định ông Vịnh không thỏa thuận nhận tiền từ Khiêm, không chỉ đạo ông Hưng và ông Giang thực hiện sai phạm, đồng thời không biết việc cấp dưới làm trái, nên không có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ông Hưng và ông Giang bị cáo buộc làm theo đề nghị của doanh nghiệp, chỉ đạo cấp dưới tham mưu để UBND tỉnh có văn bản đề xuất Bộ Công Thương chấp thuận cho xuất khẩu quặng dù chưa kiểm tra thực tế nhu cầu và điều kiện của doanh nghiệp. Theo C03, việc này ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác quản lý khoáng sản và việc thực hiện chính sách của Chính phủ đối với khoáng sản thô.

Sau khi doanh nghiệp được tạo điều kiện, ông Hưng bị cáo buộc nhận 355 triệu đồng, còn ông Giang nhận 500 triệu đồng.

Tổng giám đốc VTM bán quặng giá thấp để nhận tiền ngoài

Theo kết luận điều tra, Bộ Công Thương cho phép các doanh nghiệp mua quặng của VTM theo số lượng nhất định và yêu cầu việc mua bán thực hiện theo cơ chế thị trường.

Tuy nhiên, ông Bùi Thanh Bình bị cáo buộc chỉ đạo cấp dưới xây dựng giá bán thấp hơn thị trường để doanh nghiệp mua quặng phải chi tiền ngoài.

Từ năm 2015 đến 2020, ông Bình ký 30 hợp đồng bán quặng cho 18 doanh nghiệp; trong đó thực hiện 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp, bán gần 5,8 triệu tấn quặng, trị giá gần 2.951 tỷ đồng. Giá bán thấp hơn thị trường 50.000-70.000 đồng mỗi tấn, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 434,7 tỷ đồng.

Đổi lại, ông Bình bị cáo buộc nhận 53,3 tỷ đồng từ 8 doanh nghiệp, trong đó 43,8 tỷ đồng được xác định là tiền hối lộ.

Sau khi mua quặng giá thấp, nhiều doanh nghiệp tiếp tục xin xuất khẩu do giá bán sang Trung Quốc cao hơn tiêu thụ trong nước từ 90.000-150.000 đồng mỗi tấn. Giai đoạn 2015-2020, có 11/18 doanh nghiệp được mua quặng sau đó được xuất khẩu.

C03 kết luận, cùng các sai phạm khác, ông Bình bị cáo buộc nhận hối lộ 62,2 tỷ đồng, gây thất thoát tài sản Nhà nước 434,7 tỷ đồng và thiếu trách nhiệm gây thiệt hại 46,2 tỷ đồng.

Phạm Dự

Phạm Dự