Giải mã cách Bắc Ninh kết nạp công đoàn viên trong các doanh nghiệp FDI, có cả người nước ngoài

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Thạch Văn Chung - Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Bắc Ninh - cho biết để thu hút người lao động, Công đoàn Bắc Ninh hướng tới cách chăm lo, bảo vệ người lao động bằng hoạt động thực tế, lấy quyền lợi và sự gắn bó của đoàn viên làm trọng tâm.

Hoạt động thiết thực, sát mong muốn người lao động

* Trong 9 tháng đầu năm 2026, Liên đoàn Lao động TP Bắc Ninh đã chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động ra sao, thưa ông?

- Tình hình đoàn viên, người lao động cơ bản ổn định, yên tâm làm việc. Các doanh nghiệp hoạt động ổn định, không xảy ra tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể. 

Ở cơ sở, Công đoàn phối hợp với doanh nghiệp tư vấn pháp luật, tổ chức ngày hội văn hóa công nhân, văn nghệ, thể thao, các cuộc thi... thu hút hơn 350.000 lượt đoàn viên, lao động tham gia.

Đơn cử Liên hoan văn nghệ trong công nhân, viên chức, lao động TP Bắc Ninh lần thứ II năm 2026 thu hút gần 2.000 đoàn viên, lao động từ 77 công đoàn cơ sở, trở thành hoạt động văn hóa có sức lan tỏa lớn.

Công đoàn Công ty TNHH Fukang Technology tổ chức chương trình Giao lưu văn hóa Việt Nam - Trung Quốc thu hút hơn 1.000 đoàn viên, lao động, trong đó khoảng 300 người nước ngoài. Những hoạt động này tạo thêm kênh để Công đoàn tiếp cận người lao động, môi trường để công nhân viên trong và ngoài nước giao lưu, hiểu nhau hơn.

Đáng chú ý, Công đoàn đã tổ chức Giải bóng đá nam, nữ công nhân lao động tỉnh Bắc Ninh lần thứ 2 năm 2026 với 132 đội đăng ký thi đấu và tổng kết, đánh giá kết quả các đội bóng nam tham gia Giải bóng đá Công nhân, viên chức Việt Nam do Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, báo Tuổi Trẻ và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức.

* Nhiệm vụ phát triển đoàn viên mới gặp khó khăn và thuận lợi ra sao khi các doanh nghiệp FDI liên tục tăng quy mô nhân sự?

- Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp lớn, tập trung nhiều khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI sử dụng hàng vạn lao động. Cùng với quá trình đầu tư, ngày càng nhiều người nước ngoài đến làm việc và sinh sống tại địa phương. Đây là điều kiện thuận lợi để Công đoàn mở rộng đối tượng tập hợp.

Sơ bộ đến ngày 5-9-2026, Liên đoàn Lao động Bắc Ninh trực tiếp chỉ đạo trên 2.500 công đoàn cơ sở với hơn 667.000 đoàn viên. Riêng quý 3-2026 thành lập mới 246 công đoàn cơ sở, kết nạp gần 12.000 đoàn viên.

Thực hiện Luật Công đoàn 2024, chúng tôi chủ động tuyên truyền, vận động người lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại doanh nghiệp gia nhập Công đoàn. Đến tháng 7-2026, chúng tôi đã kết nạp hơn 1.200 đoàn viên là người lao động nước ngoài.

Tuy nhiên, phát triển đoàn viên nước ngoài có nhiều khó khăn như rào cản ngôn ngữ, khác biệt văn hóa, thời hạn hợp đồng và biến động nhân sự. Một số doanh nghiệp còn e ngại trong việc vận động người lao động nước ngoài tham gia Công đoàn.

Đội ngũ cán bộ Công đoàn cơ sở cũng còn hạn chế về ngoại ngữ, kỹ năng tuyên truyền trong môi trường đa quốc gia. Tài liệu tuyên truyền bằng tiếng Anh, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản chưa đầy đủ.

Vì vậy Công đoàn Bắc Ninh đang đổi mới theo hướng ứng dụng công nghệ số, tăng đăng tải bài viết về lợi ích, quyền lợi khi tham gia tổ chức Công đoàn trên mạng xã hội, đồng thời xây dựng nội dung trực quan, song ngữ... 

Chúng tôi cũng đẩy mạnh đào tạo cán bộ Công đoàn về ngoại ngữ, kỹ năng vận động, đối thoại trong doanh nghiệp FDI và xây dựng lực lượng cộng tác viên có khả năng ngoại ngữ để hỗ trợ kết nối, giới thiệu đoàn viên.

Phát triển đoàn viên gắn với quyền lợi

* Thời gian tới, Công đoàn Bắc Ninh sẽ tập trung vào những nội dung chính gì để chăm lo, bảo vệ tốt quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động?

- Trong quý 4-2026, chúng tôi tiếp tục xác định phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở là nhiệm vụ trọng tâm, nhất là tại doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước.

Tuy nhiên, phát triển đoàn viên không chỉ chạy theo số lượng mà phải gắn với nâng cao chất lượng hoạt động Công đoàn. Trọng tâm là làm tốt vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Công đoàn sẽ tiếp tục rà soát các thỏa ước lao động tập thể, hướng dẫn ký mới hoặc ký lại khi hết hạn. Phấn đấu ít nhất 81% đơn vị, doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn đủ điều kiện thực hiện thương lượng, ký thỏa ước lao động tập thể.

Công đoàn cũng tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động và chủ động nắm tình hình việc làm, thu nhập, đời sống của đoàn viên để kịp thời đề xuất giải pháp hỗ trợ. Song song đó chuẩn bị các chương trình chăm lo Tết Nguyên đán 2027 cho đoàn viên, lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Đồng thời tiếp tục triển khai các phong trào thi đua, trong đó có phong trào "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt" giai đoạn 2026 - 2031 do Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam phát động. Mục tiêu là phát triển đoàn viên đi đôi với nâng chất lượng hoạt động Công đoàn.