HÀNH TRÌNH DU LỊCH THEO DẤU CHÂN PHẬT HOÀNG
Chùa Thượng- Tây Yên Tử
Những bài viết mới được cập nhật trên Bắc Ninh Today.
Chùa Thượng- Tây Yên Tử
Dao là một trong 7 thành phần dân tộc chủ yếu của tỉnh Bắc Giang, sinh sống tập trung ở các huyện Sơn Động, Lục Nam, Lục Ngạn. Đồng bào hiện còn gìn giữ nhiều sinh hoạt văn hóa truyền thống của dân tộc mình, trong đó không thể không kể đến hát dân ca, người Dao gọi là Páo dung.
Bắc Giang là một huyện miền núi với 8 thành phần dân tộc chủ yếu đó là: Kinh, Nùng, Tày, Sán Dìu, Sán Chí, Cao Lan, Dao và Hoa. Trong đó dân tộc Nùng chiếm số đông thứ hai sau người Kinh. Người Nùng nơi đây còn gìn giữ được nhiều giá trị văn hóa dân gian đa dạng và độc đáo mang bản sắc riêng của mình. Đặc biệt phải kể đến hình thức sinh hoạt văn hóa dân ca. Là một bộ phận của văn hóa dân gian, dân ca dân tộc Nùng tỉnh Bắc Giang được hình thành, tồn tại và phát triển cùng quá trình tồn tại và phát triển của dân tộc. Trải qua nhiều thế kỷ, những làn điệu dân ca ấy có lúc sôi nổi, lúc tạm thời lắng xuống song cùng với thời gian, dân ca đã trở thành truyền thống văn hóa của người Nùng; nó được lưu truyền tứ thế hệ này sang thế hệ khác để phục vụ cuộc sống của chính bản thân con người. Những làn điệu dân ca của dân tộc Nùng được hình thành từ quá trình lao động sản xuất, từ cuộc sống thường ngày các lời hát thể hiện tình cảm mộc mạc, dân giã và giàu chất chữ tình, vì thế dân ca là tiếng nói của nhân dân, do tập thể nhân dân lao động sáng tạo và đến hôm nay – loại hình văn hóa truyền thống này vẫn luôn đồng hành cùng con người trong cuộc sống.
Trong các dân tá»c sinh sá»ng trên Äá»a bà n huyá»n Lục Ngạn: Kinh, Nùng, Tà y, Sán Dìu, Cao Lan, Sán ChÃ, Dao, Hoa. Ngưá»i Nùng là dân tá»c có sá» dân Äông thứ hai chá» sau ngưá»i Kinh. Là ng bản cá»§a ngưá»i Nùng thưá»ng á» rải rác trên những sưá»n Äá»i, núi thấp, theo từng khu, cách nhau bá»i những ngá»n Äá»i, thung lÅ©ng nhá», hay con suá»i vạt rừng. Trưá»c Äây há» á» nhà sà n nhưng sau do Äiá»u kiá»n kinh tế phát triá»n Äá»ng bà o sá»ng sen cư và chuyá»n dần từ nhà sà n xuá»ng nhà trình tưá»ng, ná»n Äất. Nguá»n sá»ng chÃnh cá»§a Äá»ng bà o là lúa và ngô kết hợp vá»i trá»ng lúa nưá»c và lúa cạn trên các sưá»n Äá»i. Äá»ng bà o thưá»ng mặc áo chà m. Äá»i sá»ng tinh thần cá»§a Äá»ng bà o Nùng rất phong phú. TÃn ngưỡng tiêu biêu biá»u nhất cá»§a ngưá»i Nùng là tục thá» cúng tá» tiên. Má»i khi gia Äình có viá»c như là m nhà má»i, sinh Äẻ, cưá»i xin hoặc có ngưá»i chết thì Äá»ng bà o tá» chức cúng bái, má»i tá» tiên vá» chứng giám .
Khi nói tới Tây Yên Tử phải nói tới dòng thiền Trúc Lâm. Thiền phái Trúc Lâm là dòng thiền mang triết lý thuần Việt, do Phật Hoàng Trần Nhân Tông sáng lập ở thế kỷ XIII. Thiền phái Trúc Lâm là linh hồn của hệ thống non thiêng Yên Tử, nó trở thành niềm tự hào của mỗi người dân đất Việt. Hành hương về Tây Yên Tử, du khách vừa được chiêm bái thắng tích tôn giáo nổi tiếng và cảm nhận vẻ đẹp bình yên, thơ mộng của vùng đất Bắc Giang. Núi Yên tử nằm trên cánh cung Đông Triều ôm gọn vùng đông bắc Việt Nam, sườn đông chủ yếu thuộc tỉnh Quảng Ninh, sườn tây thuộc các huyện Sơn Động, Lục Ngạn, Lục Nam và Yên Dũng tỉnh Bắc Giang. Hiện tại khu vực Tây Yên tử còn lưu lại nhiều di tích, công trình lịch sử-văn hóa liên quan đến tôn giáo, gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, nhất là vào thời Lý-Trần. Với hệ thống các chùa tháp, di tích lịch sử-văn hóa và sự kỳ vĩ của núi rừng trùng điệp, thảm thực vật và nhiều loài động vật phong phú đã tạo nên một Yên Tử đầy tiềm năng. Cùng với Đông Yên Tử của Quảng Ninh, Tây Yên Tử Bắc Giang được phối hợp, kết nối thành quần thể danh thắng Yên Tử thống nhất, tạo điều kiện cho phát triển du lịch, phát huy các di sản văn hóa mà cha ông ta để lại.
Việc thiếu đầu tư "trau chuốt" cho bao bì và nâng cao chất lượng sản phẩm, sản xuất manh mún, thiếu các tiêu chí an toàn... là lý do khiến sản phẩm OCOP (chương trình Mỗi xã một sản phẩm) còn chiếm vị trí khiêm tốn trong các siêu thị, hệ thống phân phối.
Việt Nam hiện có 9 di sản thiên nhiên, di sản văn hóa thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh. Đây là nguồn lực lớn để xây dựng sản phẩm du lịch độc đáo, khác biệt, tăng tính cạnh tranh với các nước trong khu vực, qua đó thu hút du khách trong và ngoài nước.
Lục Ngạn là một huyện miền núi nằm trong lưu vực sông Lục Nam của tỉnh Bắc Giang. Đây cũng là nơi tập trung đông đảo các thành phần dân tộc cùng nhau sinh sống. Trong đó, sau người Kinh, người Nùng là thành phần dân tộc đông thứ hai tại nơi đây. Cách ngày nay khoảng 200 năm, Người Nùng có nguồn gốc từ Trung Quốc, chủ yếu di cư qua đường Lạng Sơn, Thái Nguyên đã tới đây để lập làng bản. Quá trình sinh sống tập trung, lâu dài, người Nùng ở Băc Giang còn giữ được nhiều di sản của ông cha để lại và có những nét văn hóa riêng biệt mang bản sắc văn hóa tộc người, thể hiện qua hình thức ăn mặc, cư trú, tín ngưỡng tâm linh …và đặc biệt là các tiết lệ trong năm. Là cư dân nông nghiệp nên người Nùng đón nhiều cái Tết trong năm theo những thời điểm liên quan đến mùa vụ sản xuất cây lúa và hoa màu. Mỗi một dịp tết lại có một ý nghĩa riêng, đồng bào thường chuẩn bị lễ cúng và những món ăn truyền thống để ăn tết.
Là thành phần dân tộc có số dân đông thứ hai trên địa bàn toàn tỉnh, người Nùng tỉnh Bắc Giang hiện nay vẫn còn bảo lưu được kho tàng di sản văn hoá truyền thống do ông cha để lại. Đó là những di sản văn hoá phong phú và độc đáo tồn tại trong đời sống của đồng bào qua bao thế hệ như tiếng nói, chữ viết, trang phục truyền thống, tập quán xã hội, dân ca, dân vũ,… và đặc biệt phải kể đến tín ngưỡng dân gian, một trong những yếu tố tạo nên sự khác biệt trong đời sống văn hoá người Nùng so với các thành phần dân tộc khác trong khu vực.
Xã Tân Sơn được biết đến là một xã vùng cao của huyện Lục Ngạn, tập trung chủ yếu đồng bào dân tộc Nùng cùng sinh sống. Nơi đây còn được thiên nhiên ưu ái ban tặng nhiều thắng cảnh đẹp, khí hậu mát mẻ, cùng với giá trị văn hóa truyền thống của địa phương đã tạo nên các sản phẩm du lịch độc đáo, mang màu sắc riêng biệt, thu hút du khách trong và ngoài tỉnh. Nhiều năm qua, Tân Sơn đã và đang chủ động tạo ra những sản phẩm du lịch đặc thù và mới lạ để giúp cho việc xây dựng “thương hiệu” trở thành điểm đến hấp dẫn hiện nay.
Đến với khu vực vùng cao Lục Ngạn, Sơn Động tỉnh Bắc Giang, thấp thoáng bên những lùm cây xanh mướt hay những ngôi nhà tường đất óng màu thời gian, người ta dễ dàng nhận thấy những gia đình người Nùng đang sinh sống tại đây bởi những dải vải chàm xanh sẫm phơi khắp sân nhà. Sắc chàm cùng hương vị núi rừng nơi đây tạo nên màu sắc văn hoá riêng biệt và độc đáo mà chỉ người Nùng mới có, khác hẳn với các dân tộc khác trong vùng.
Cuộn xuống để xem thêm bài viết