Các bài viết mới nhất về Di tích lịch sử văn hóa.
Lăng đá họ Ngọ còn gọi là Linh Quang Từ được xây dựng vào năm Chính Hòa thứ 18 (1697) tại làng Thái Thọ, xã Thái Sơn (Hiệp Hòa, Bắc Giang). Đây là nơi lưu giữ thi hài Phương quận công Ngọ Công Quế, một võ quan nổi tiếng dưới triều vua Lê Hy Tông (1679 - 1705). Công trình được chạm khắc công phu, mang đậm dấu ấn điêu khắc thời Lê - Mạc, được bảo tồn gần như nguyên vẹn kể từ khi xây dựng.
Nội dung bia đá niên hiệu Cảnh Hưng thứ 14 (1753) dựng ở đình Hạc Lâm (Hương Lâm) và sắc phong lưu giữ tại dòng họ Nguyễn Thế cho biết khá rõ về lai lịch và công trạng của Quận công Nguyễn Thế Lai: Ông sinh trưởng trong một gia đình có thế lực ở xã Hạc Lâm, tổng Mai Đình, huyện Hiệp Hoà. Từ nhỏ, Nguyễn Thế Lai đã khôi ngô, tuấn tú thông minh hơn người. Khi trưởng thành, ông sớm bước vào chốn quan trường, đóng góp tài sức cho vương triều Lê-Trịnh. Thời gian ông nhận chức làm quan (từ 1763 đến 1775) cũng là lúc giai cấp phong kiến lo củng cố nền chuyên chế và lao vào con đường tranh ngôi đoạt quyền. Nạn cát cứ và nội chiến kéo dài làm cho thế nước giảm sút. Năm 1763 tháng 9, triều đình Lê -Trịnh giảm bớt số quan viên trong 6 bộ, nhưng cùng năm đó lại ban tặng sắc phong cho tướng công Nguyễn Thế Lai. Với chức vụ Đồng Tri giám sự, Thuyên trung bá trụ quốc thượng liêu Nguyễn Thế Lai được dự vào hàng chánh ngũ phẩm giống như các quan Hàn lâm viện thị độc, Thiêm đô ngự sử. Trong năm thứ bậc hàng phẩm tước, Nguyễn Thế Lai được triều đình ban tặng dự vào hàng tước bá. Do có nhiều công trạng thảo Thanh Hoa, Sơn Tây và Tuyên Hưng đẳng đạo, năm 1775 triều đình lại hai lần ban tặng sắc phong cho Nguyễn Thế Lai. Lần thứ nhất vào tháng 2, sắc phong cho Phó thủ hiệu hữu, Phó cai quản, Phó Tri thị nội thư, tả công Thị nội giám, tổng Thái giám, phục Trung Hầu Nguyễn Thế Lai, lần thứ hai vào 15 tháng 12 sắc phong Tướng quân trung thành môn, vệ uý thọ vi tuỳ kiêm thông trấn quản đại tư mã Quận công…”Như vậy cuộc đời làm quan cho triều đình Lê -Trịnh ông đã ba lần được ban tặng chức tước. Với chức Tổng Thái giám, Phục Trung hầu Nguyễn Thế Lai đã được dự vào hàng chánh tam phẩm, sau đó ông lại được phong tước cao nhất là Quận công.Khi về hưu trí tại quê nhà, ông dốc lòng tâm đức ra cung tiến tiền của cho dân làng tu dựng đình, chùa, mặt khác để bà con trong gia tộc xây cất phần Lăng mộ của chính mình. Bia đá ở đình làng Hạc Lâm ghi: “Khi đương thời làm quan, ông nổi tiếng thanh liêm, hoà kính với mọi người, giàu lòng thương dân, luôn quan tâm đến người dân quê nhà. Dân làng cảm tạ ân đức ấy mà kính trọng tôn sùng. Bản xã từ già đến trẻ thuận lòng ưng lập cha mẹ làm hậu Thần. Khi đó Nguyễn Thế Lai đã cấp cho bản xã 300 quan tiền cổ và 3 mẫu ruộng tốt để thu hoa lợi chi dùng việc sắm lễ vật, tế lễ về sau…Vì vậy dân xã lập bia đá để lưu truyền đến muôn đời sau biết được ân đức, lòng hiếu nghĩa, tích đức, tích thiện của ông Nguyễn Thế Lai và cha mẹ mà thờ phụng”. Do có nhiều công lao với dân làng, ông còn được phối thờ trong đình làng Hạc Lâm. Hằng năm ngày 7 tháng Giêng dân làng sắm lễ cúng Hậu tại đình làng theo phong tục truyền thống. Tại Từ đường của gia tộc còn lưu giữ được ngai thờ, bài vị và 4 đạo sắc phong của triều đình nhà Lê phong tặng cho Quận công Nguyễn Thế Lai.
“Sông Cầu nước chảy lơ thơ” đã đi vào câu ca quen thuộc một thời của vùng Kinh Bắc. Dòng sông này đã bồi đắp phù sa màu mỡ cho một dải đồng bằng để hình thành nên những ngôi làng trù phú trải dài theo dòng chảy của lịch sử.
Câu chuyện về núi Dành (xã Liên Chung và Việt Lập, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) có sản vật tiến Vua-sâm Nam lưu truyền trong dân gian từ bao đời nay đã thôi thúc tôi tìm về khu di tích này. Đến đây, gặp gỡ, trò chuyện với người dân địa phương mới biết vùng đất này không chỉ có sâm Nam mà còn là nơi hội tụ của những sắc màu văn hóa.
Đình Phù Lão - Huyện Lạng Giang, Bắc Giang Nhận thức được vai trò tầm quan trọng của hệ thống di tích đối với sự phát triển kinh tế xã hội nói chung và đối với hoạt động du lịch nói riêng, thời gian qua tỉnh Bắc Giang có nhiều chương trình, kế hoạch, đề án bảo tồn phát triển hệ thống di tích từ đó tạo tiền đề quan trọng cho phát triển du lịch nhất là loại hình du lịch văn hóa tâm linh (một trong những loại hình thế mạnh của du lịch Bắc Giang) với nhiều chương trình, đề án, quy hoạch lớn tiêu biểu: Đề án Tổ chức Lễ khai hội Xuân Tây Yên Tử; Quy hoạch bảo tồn tổng thể di tích và danh thắng Tây Yên Tử giai đoạn 2011-2015; Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt: Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế; Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt chùa Vĩnh Nghiêm, huyện Yên Dũng; Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt chùa Bổ Đà, huyện Việt Yên; Kế hoạch hỗ trợ tu bổ di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2020-2025….Khách tham quan Khu lưu niệm 6 điều Bác Hồ dậy Công an Nhân dân - Huyện Tân Yên, Bắc Giang Trong lĩnh vực tu bổ tôn tạo di tích, giai đoạn 2011-2019 đã có 445 di tích được tu bổ, tôn tạo với tổng kinh phí khoảng 510 tỷ đồng (trong đó vốn NSNN các cấp là145 tỷ đồng; vốn xã hội hóa khoảng 365 tỷ đồng). Bên cạnh nguồn vốn hỗ trợ từ Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, UBND tỉnh đã dành một phần ngân sách để hỗ trợ kinh phí cho các địa phương tu bổ di tích giai đoạn 2020-2025 ( UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 238/KH-UBND ngày 02/10/2019). Theo đó, hằng năm bố trí khoảng 20 tỷ đồng cho tu bổ di tích.Công tác lập hồ sơ xếp hạng di tích cũng được trú trọng. Tính đến hết năm 2019, toàn tỉnh có 730 di tích đã được xếp hạng, gồm: 04 di tích và cụm di tích cấp quốc gia đặc biệt với 26 điểm; 101 di tích xếp hạng cấp quốc gia; 603 di tích xếp hạng cấp tỉnh (giai đoạn 2011-2019, xếp hạng 206 di tích cấp tỉnh; 15 di tích cấp quốc gia; 04 di tích, cụm di tích cấp quốc gia đặc biệt). Tỉnh Bắc Giang hiện có 03 hiện vật được công nhận bảo vật quốc gia gồm: Mộc bản chùa Bổ Đà, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên; Hương án đá chùa Khám Lạng, xã Khám Lạng, huyện Lục Nam; Bia hộp đá thời Mạc, xã Dĩnh Trì, thành phố Bắc Giang. Còn Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Công tác bảo tồn và phát huy các di tích ngày càng được quan tâm đầu tư gắn với phát triển du lịch bền vững, nhất là đối với các di tích trọng điểm. Di tích Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư giai đoạn 1 (2017-2021) với khoản kinh phí gần 100 tỷ đồngĐối với di tích chùa Vĩnh Nghiêm năm 2017 khánh thành Nhà trưng bày lưu giữ Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm với tổng kinh phí đầu tư từ nguồn xã hội hóa và ngân sách nhà nước là hơn 30 tỷ đồng. Năm 2020, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND huyện Việt Yên, đơn vị tư vấn hoàn thiện hồ sơ Nhiệm vụ Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt chùa Bổ Đà, huyện Việt Yên. Đây là điều kiện để tăng cường quản lý, bảo tồn, huy động các nguồn lực đầu tư tu bổ, tôn tạo, đưa di tích thành điểm thu hút mạnh mẽ khách du lịch trong và ngoài tỉnh. Cồng vào Chùa Bổ Đà - Huyện Việt Yên, Bắc Giang Tại Di tích Địa điểm Chiến thắng Xương Giang, UBND thành phố đầu tư xây dựng các công trình như: Đền Xương Giang và các hạng mục phụ trợ (nghi môn, tả vu, hữu vu, lầu trống, lầu chuông...), Nhà trưng bày và biểu diễn nghệ thuật... với tổng mức đầu tư là 221,62 tỷ đồng. Qua đó, tạo tiền đề quan trọng để bảo tồn, phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững thu hút đông đảo du khách tham quan tìm hiểu. Thời gian qua, tỉnh Bắc Giang đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng cho công tác tu bổ, tôn tạo di tích; lập hồ sơ đề nghị xếp hạng hàng chục điểm di tích cấp tỉnh và cấp quốc gia; tổ chức các chương trình, đề tài khoa học nghiên cứu về sinh hoạt văn hóa, di tích, phong tục tập quán tín ngưỡng khu vực Tây Yên Tử; tổ chức 08 đợt khai quật khảo cổ để nghiên cứu về lịch sử văn hóa vùng Tây Yên Tử; xây dựng phòng trưng bày với chủ đề "Bắc Giang - Miền đất thiêng Tây Yên Tử" tại Khu Du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử và tại Bảo tàng Bắc Giang. Thực tế thời gian qua,các điểm tích tiêu biểu của tỉnh đã trở thành điểm du lịch tham quan thu hút đông đảo du khách mỗi khi đến với Bắc Giang. Song song với đó, khi di tích được khai thác cho phát triển du lịch đã tạo ra một phần nguồn lực để đầu tư vào việc bảo tồn, tôn tạo, tôn vinh, phục dựng và quản lý di sản; đồng thời cũng tạo ra cơ hội cho việc tăng cường giao lưu hiểu biết, tôn trọng đa dạng và giao thoa các nền văn hóa từ đó càng làm tăng thêm giá trị của di sản. Với ý nghĩa đó, du lịch phát triển sẽ có nhiều đóng góp tích cực cho công tác bảo tồn và phát huy bền vững giá trị của di tích hay di sản văn hóa nói chung. Với quyết tâm, sự nỗ lực của tỉnh cùng với sự quan tâm của các cấp từ Trung ương đến địa phương, công tác bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống di tích đã góp phần quan trọng vào việc hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ đề ra, tạo bước chuyển biến tích cực trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hoá các dân tộc gắn với phát triển du lịch bền vững, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương./. Hà Bộ
Vườn tháp tại Chùa Bổ Đà, Việt Yên
Đền Nguyệt Hồ. Ảnh sưu tầm
Cây Dã Hương nghìn năm tuổi
Cuộn xuống để xem thêm bài viết
