David Sabatini, 58 tuổi, cựu giáo sư sinh học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và nhà nghiên cứu nổi tiếng trong lĩnh vực y sinh, vừa thắng kiện đồng nghiệp cũ Kristin Knouse trong vụ phỉ báng tại hạt Suffolk, bang Massachusetts.
Theo phán quyết ngày 16/10, Kristin phải bồi thường cho Sabatini 6 triệu USD, cộng tiền lãi. Bồi thẩm đoàn xác định những cáo buộc của cô mang tính phỉ báng, vô căn cứ và gây cản trở khả năng kiếm sống của ông.
Mối quan hệ ngắn ngủi và cuộc điều tra khiến giáo sư mất việc
Năm 2018, Sabatini đứng đầu một phòng thí nghiệm tại Viện Nghiên cứu Y sinh Whitehead, đơn vị có liên kết với MIT; Kristin khi đó là nghiên cứu sinh tại đây.
Theo Sabatini, hai người có quan hệ tình dục tự nguyện và chấm dứt vào năm 2019, sau khi ông bắt đầu theo đuổi một phụ nữ khác.
Kristin lại cho rằng vị trí của Sabatini khiến cô khó từ chối hoặc chấm dứt mối quan hệ mà không lo ảnh hưởng sự nghiệp, bởi ông vừa có tiếng nói đối với công việc nghiên cứu, vừa giữ vai trò cố vấn và đánh giá chuyên môn của cô. Cô cũng cáo buộc nam giáo sư tạo ra môi trường làm việc mang tính tình dục hóa.
Năm 2020, Viện Whitehead tiến hành khảo sát văn hóa làm việc, từ đó xuất hiện thêm các phản ánh về môi trường trong phòng thí nghiệm của Sabatini. Hai phụ nữ từng được đào tạo tại đây cũng khiếu nại về cách ứng xử của ông.
Viện sau đó thuê nhóm luật sư độc lập điều tra. Kết quả xác định Sabatini từng tham gia các cuộc thảo luận mang tính tình dục, phân biệt giới tính trong phòng thí nghiệm; tại đây cũng tồn tại văn hóa sợ hãi và trả đũa người lên tiếng. Ông bị kết luận vi phạm một số quy định của viện, trong đó có chính sách về quấy rối tình dục.
Sau cuộc điều tra năm 2021, Sabatini rời Viện Whitehead. MIT cũng cho ông nghỉ việc trong thời gian tiến hành điều tra riêng.
David Sabatini, nhà khoa học nổi tiếng từ MIT, sụp đổ sự nghiệp vào năm 2021 giữa những cáo buộc quấy rối tình dục. Ảnh: Stat News
Đưa nhau ra tòa
Sabatini sau đó khởi kiện Viện Whitehead, Kristin Knouse và người đứng đầu viện, cáo buộc họ phỉ báng, can thiệp trái pháp luật vào các quan hệ hợp đồng và gây thiệt hại cho sự nghiệp của ông.
Kristin kiện ngược, cho rằng Sabatini đã lạm dụng vị trí quyền lực trong mối quan hệ giữa hai người. Viện Whitehead sau đó được loại khỏi vụ kiện, tranh chấp còn lại giữa hai cá nhân.
Tại tòa, Sabatini cho rằng các cáo buộc khiến danh tiếng và sự nghiệp khoa học của ông sụp đổ, cản trở cơ hội tìm việc.
Ông từng có những nghiên cứu góp phần nâng cao hiểu biết về ung thư và lão hóa, thậm chí từng được nhắc tới như một nhà khoa học có khả năng đoạt Nobel trong tương lai.
Năm 2022, thông tin Trường Y Grossman thuộc Đại học New York (NYU) có thể tuyển Sabatini vấp phải phản đối. Khoảng 200 sinh viên sau đại học, giảng viên và cựu sinh viên đã tham gia một cuộc đi bộ phản đối.
Một năm sau, tỷ phú quỹ đầu cơ Bill Ackman cùng một nhà tài trợ giấu tên cam kết hỗ trợ 25 triệu USD trong 5 năm để Sabatini xây dựng phòng thí nghiệm mới. Sau đó, ông nhận vị trí tại một phòng thí nghiệm ở Cộng hòa Czech.
Bồi thẩm đoàn buộc bồi thường 6 triệu USD
Ngày 16/10, bồi thẩm đoàn tại Tòa án cấp cao hạt Suffolk, gồm 7 nữ và 6 nam, tuyên Sabatini thắng kiện. Kristin bị buộc bồi thường 6 triệu USD cùng tiền lãi vì hành vi phỉ báng và gây cản trở khả năng kiếm sống của ông.
Luật sư của Sabatini gọi phán quyết là "một khoảnh khắc công lý ngọt ngào", cho rằng thân chủ đã chịu tổn thất lớn sau khi bị gắn với cáo buộc quấy rối tình dục.
Kristin khóc sau phiên tòa, phản đối kết quả và khẳng định đã nói thật về những trải nghiệm đáng lo ngại khi làm việc với Sabatini. Luật sư của cô nhấn mạnh nhiều phụ nữ khác cũng ra làm chứng về những gì họ từng trải qua trong phòng thí nghiệm này.
Phía Kristin bày tỏ thất vọng vì bồi thẩm đoàn không chấp nhận các lời khai đó và cho biết sẽ kháng cáo.
Kristin Knouse hiện là trợ lý giáo sư sinh học tại MIT.
Hải Thư (Theo Globe, People, Boston Globe)
