Chiều 16/11, sau 13 ngày xét xử và 7 ngày nghị án, TAND thành phố Hà Nội ra phán quyết sơ thẩm với Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và 187 bị cáo trong đại án lừa đảo ngoại hối chứng khoán lớn nhất từng bị triệt phá.
Ngoài Nam và Ngọ bị tuyên án chung thân, trong vụ án này còn có loạt người thân của Nam bị xét xử là bố, mẹ, mợ, anh họ, bạn gái và anh của bạn gái.
Cùng với cáo buộc Rửa tiền, HĐXX tuyên phạt bố mẹ Nam là ông Phó Đức Thắng 6 năm 6 tháng tù và bà Lê Thị Liễu 5 năm 6 tháng tù.
Nguyễn Thanh Tâm, bạn gái Nam, bị phạt 9 năm tù; Nguyễn Thị Thủy, mợ của Nam 5 năm 4 tháng tù về tội Rửa tiền và 6 tháng tù vì Trốn thuế, tổng hợp 6 năm tù.
Anh họ của Nam là Phó Đức Tuấn, cựu cán bộ công an ở tỉnh Hà Tĩnh, bị tuyên phạt 3 năm tù vì tội Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có. Tuấn bị cáo buộc tiếp nhận 7 tỷ đồng từ ông Thắng sau khi Nam bị bắt. Hai chú cháu thống nhất khoản tiền được dùng để thăm nuôi, tiếp tế cho Nam trong trại giam.
Nguyễn Thanh Tâm, bạn gái Nam, tại phiên tòa. Ảnh: Hoàng Giang
Kiến nghị đẩy nhanh điều tra giai đoạn 2
HĐXX nhận định, hành vi của Nam, Ngọ và các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến sức khỏe, tinh thần và tài sản của các bị hại. Các bị cáo đã làm xáo trộn cuộc sống bình thường của nạn nhân, làm mất đi hạnh phúc và tương lai tươi sáng của nhiều gia đình.
Về dân sự, tòa sơ thẩm buộc Nam phải bồi thường 2/3 tiền lừa đảo - 822 tỷ đồng, Ngọ bồi thường 1/3 - 510 tỷ đồng. Các bị cáo còn lại phải bồi thường trong khoảng số tiền lương thưởng đã nhận khi làm việc - tương đương 297 tỷ đồng.
Tòa tuyên tiếp tục tạm giữ, kê biên phần lớn trong số 74 bất động sản đã bị phong tỏa, kê biên. Còn lại được chuyển lại cho cơ quan điều tra để tiếp tục xác minh về nguồn gốc. 35 ôtô, 7 xe môtô, 36 túi ví, 60 đồng hồ hàng hiệu của Nam và bạn gái cũng tiếp tục bị thu giữ.
Bố mẹ của Nam tại phiên tòa xin hủy lệnh tạm dừng giao dịch đối với 9 bất động sản; trả lại 40,8 tỷ đồng tiền mua hai căn hộ tại Hà Nội, số tiền trong các tài khoản ngân hàng cá nhân, 34 lượng vàng SJC và ôtô Lexus RX450H.
Tuy nhiên, HĐXX tuyên tiếp tục kê biên, tạm giữ để phục vụ thi hành án và quá trình điều tra giai đoạn 2.
Trước giờ tuyên án, HĐXX nhận được thêm nhiều đơn tố giác tội phạm nâng tổng số đơn lên 115. Tuy nhiên do giới hạn xét xử của vụ án nên HĐXX không đưa được những người này vào tham gia tố tụng.
Hơn nữa cũng không xác định được họ có chính xác là bị hại hay không. Tất cả các đơn này cùng những tài liệu khác đã được chuyển cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội để điều tra giai đoạn 2. Tòa đề nghị ai xác định mình là bị hại hãy liên hệ với Công an thành phố Hà Nội để được đảm bảo quyền lợi khi điều tra giai đoạn 2.
Tòa cũng kiến nghị cơ quan điều tra nhanh chóng xử lý, điều tra giai đoạn 2, làm rõ hành vi của các nhân viên thuộc nhóm chăm sóc khách hàng. Đặc biệt với các nghi phạm che giấu, chứa chấp, rửa tiền... nhằm triệt để giải quyết vụ án, thu hồi tài sản.
Shark Bình bị dẫn giải đến tòa chiều nay. Ảnh: Ngọc Thành
Tại tòa trước đó, Nam gửi lời xin lỗi đến bố mẹ vì đã vô tình kéo họ vướng vòng lao lý. Nam nói, gia đình chỉ có ba người gồm: anh ta và bố mẹ nên xin HĐXX "cho một người ở ngoài để có thể lo cho hai người còn lại đi tù".
Quá trình xét xử tại tòa cũng đã làm rõ sai phạm của những người thân của Nam. VKS cho rằng ông Thắng, bà Liễu biết rõ con trai lừa đảo nhưng không khuyên ngăn, ngược lại còn tiếp tay, giúp sức che giấu dòng tiền.
Theo lời khai tại tòa, trưa 30/10/2024, khi biết Nam bị bắt, ông Thắng và bà Liễu "hoảng loạn tột độ". Dù khẳng định không biết tiền của con có nguồn gốc phi pháp, việc đầu tiên hai người làm là rút tiền tiết kiệm, mang đi gửi người thân vì sợ tài sản bị thu giữ.
Ông Thắng khai đã rút tổng cộng 97 tỷ đồng từ các tài khoản ngân hàng rồi chia nhỏ gửi nhiều người. Do lượng tiền mặt quá cồng kềnh, bà Liễu dùng một phần mua vàng để dễ cất giữ.
Bà Liễu khai thời điểm đó nghĩ đơn giản rằng cần giữ tài sản của gia đình và của con, để nếu Nam phạm tội thì sau này còn có tiền khắc phục hậu quả. Nói lời sau cùng, bà Liễu vẫn xin cho Nam được đi giám định tâm thần bởi "gia đình đã chịu nhiều khổ sở". Bà cũng xin được ở ngoài chăm sóc mẹ già, hỗ trợ con trai đi tù.
Gỡ tội cho ông bà này, luật sư cho rằng họ không biết cụ thể công việc của Nam, cũng không biết nguồn tiền dùng mua bất động sản có được từ hành vi phạm tội.
Về dân sự, luật sư cho hay vợ chồng ông Thắng đã tự tiết kiệm để mua 34 miếng vàng SJC, mỗi miếng một lượng. Khi Nam bị bắt, hai người mang số vàng này cùng tiền, vàng khác đến gửi người thân.
Luật sư đề nghị HĐXX hủy lệnh tạm dừng giao dịch đối với 9 bất động sản; trả lại 40,8 tỷ đồng tiền mua hai căn hộ tại Hà Nội, số tiền trong các tài khoản ngân hàng cá nhân, 34 lượng vàng SJC và ôtô Lexus RX450H.
Bạn gái cất giữ kho vàng "mang thùng tiền xuống, vác túi vàng lên"
Nguyễn Thanh Tâm, bạn gái sống cùng Nam từ năm 2017, khai được giao quản lý lượng lớn tiền mặt, ngoại tệ, vàng và tài sản có giá trị. Có thời điểm, trong căn hộ của hai người tại TP HCM có khoảng 44,8 tỷ đồng, 1,7 triệu USD và 78 kg vàng cùng nhiều trang sức, đồng hồ, túi xách hàng hiệu.
Tâm kể tiền và vàng được cất trong một phòng riêng, đặt trong tủ quần áo rồi khóa cửa lại. Mỗi lần có người mang vàng đến, cô xuống sảnh nhận rồi chuyển lên nhà. Có lần Nam yêu cầu thanh toán tiền mua vàng, cô cho tiền mặt vào thùng carton, mang xuống sảnh giao cho người đến nhận, sau đó mang vàng lên.
Nam tại tòa nói hai người sống với nhau như vợ chồng nhưng không chia sẻ công việc, những rắc rối pháp lý cũng tự giải quyết. Tâm được giao quản lý tiền và tài sản, còn mọi quyết định sử dụng đều do Nam đưa ra.
Theo cáo buộc, Tâm bị xác định giúp Nam mua bán 15 bất động sản trị giá hơn 218 tỷ đồng, mua ngoại tệ, vàng và thực hiện các giao dịch khác, với tổng số tiền bị cáo buộc rửa hơn 384 tỷ đồng.
Thanh Lam - Phạm Dự