Nội dung này đang được Bộ Tư pháp đề xuất trong dự thảo Luật về văn bản quy phạm pháp luật.
Điều 66 của dự thảo cho phép công nghệ số và AI được định hướng ứng dụng để hỗ trợ toàn diện các hoạt động từ soạn thảo, ban hành cho đến tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật.
Tuy nhiên, dự thảo cũng xác định nguyên tắc quản trị rủi ro: "Trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ, cơ quan, người có thẩm quyền chịu trách nhiệm cuối cùng trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật", tránh phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ trong các quyết định chính sách quan trọng.
Khi ứng dụng AI trong xây dựng văn bản pháp luật, Bộ Tư pháp xác định nguồn dữ liệu được tổng hợp, khai thác từ báo chí, mạng xã hội, nguồn mở chỉ có giá trị tham khảo, phải được kiểm chứng và không làm thay đổi giá trị pháp lý của dữ liệu gốc.
Ngoài hỗ trợ phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo trong quy định pháp luật, AI dự kiến sẽ được dùng để kiểm tra tính phù hợp với các văn bản hiện hành, tính tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đồng thời gợi ý cách diễn đạt rõ ràng, dễ hiểu hơn với người dân trong các văn bản luật.
Hơn 17.000 văn bản pháp luật ban hành, rà soát trong năm qua
Sự cần thiết của AI xuất phát từ áp lực khối lượng công việc khổng lồ.
Theo báo cáo tổng kết, chỉ trong thời gian ngắn từ 1/4/2025 các bộ, ngành đã rà soát tới hơn 17.000 văn bản, trong đó có 99 dự án luật, nghị quyết, 2 pháp lệnh; 796 Nghị định; 123 Quyết định của Thủ tướng, 77 Nghị quyết Chính phủ.
Các bộ, cơ quan ngang bộ đã ban hành 1.544 thông tư; 31 thông tư liên tịch.
Các địa phương ban hành gần 6.000 quyết định của HĐND, UBND tỉnh; cấp xã huyện gần 1.600 văn bản và gần 2.400 văn bản pháp luật khác theo thủ tục rút gọn giải quyết vấn đề liên quan sắp xếp bộ máy nhà nước...
Với khối lượng văn bản đồ sộ, phương pháp thủ công truyền thống bộc lộ những hạn chế trong việc phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo.
Bộ Tư pháp nhận định AI trong tương lai sẽ đóng vai trò then chốt trong công tác này.
"Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật" cũng là một trong nhiều đề án đang được Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng và trình trong năm 2026.
Dự thảo được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp tháng 9, trình Quốc hội vào tháng 10 và có hiệu lực từ 1/3/2027.
Hải Thư
