Ngày 7/5/2025, Trương Hiểu, 31 tuổi, và Dư Đào, 32 tuổi, tổ chức đám cưới tại quê nhà ở thành phố Sóc Châu, tỉnh Sơn Tây, sau thời gian yêu nhau và cùng sống tại Bắc Kinh.
Hai người dự định đăng ký kết hôn ngày 20/5 nhưng kế hoạch bị trì hoãn do Đào bắt đầu công việc mới.
Ngày 11/6, Đào gặp tai nạn khi đi xe máy đến chỗ làm. Bảy ngày sau, anh qua đời.
Hiểu đăng cáo phó dưới danh nghĩa vợ, tổ chức lễ tiễn biệt tại Bắc Kinh rồi trở về quê lo tang lễ. Tại đây, cô thực hiện các nghi thức mai táng với tư cách vợ của Đào theo phong tục địa phương.
Bị đuổi khỏi nhà chồng
Sau khi Đào qua đời, gia đình có thể nhận các khoản tiền từ bảo hiểm tai nạn cá nhân, bồi thường của bên gây tai nạn, bồi thường tử vong liên quan đến công việc, cùng số dư tài khoản chứng khoán và khoản tiền đã trả trước mua nhà. Tổng giá trị các tài sản này hơn 4 triệu nhân dân tệ (khoảng 15,5 tỷ đồng).
Hiểu đề nghị gia đình chồng trích một phần tài sản để bù đắp cho cô. Tuy nhiên, việc hai người chưa có giấy đăng ký kết hôn khiến yêu cầu của cô gặp trở ngại lớn.
Theo Hiểu, vào 100 ngày mất của Đào, bốn người đàn ông xông vào căn phòng tân hôn của hai người lúc rạng sáng, đập kính, tháo ảnh cưới, ném đồ đạc và chửi mắng cô. Sau đó, Hiểu bị đuổi khỏi nhà họ Dư.
Hiểu cho biết mẹ Đào không có nhà vào thời điểm đó. Bốn người gây rối được cô xác định gồm em trai Đào cùng người thân, bạn bè của anh này.
Bốn người đàn ông xông vào phòng tân hôn của Trương Hiểu cùng chồng quá cố. Ảnh: Jimu News
Phía gia đình Dư phủ nhận việc không muốn bồi thường cho Hiểu. Họ cho biết trong thời gian hai bên thương lượng, Hiểu từng ôm di ảnh Đào đi khắp thôn, cầm loa kể khổ, khiến họ tức giận.
Sau đó, tranh chấp được đưa ra tòa với ba vụ kiện, trong đó có vụ tranh chấp phân chia tài sản chung.
Chưa đăng ký kết hôn, không được chia tài sản
Hiểu cho biết ban đầu muốn thương lượng với gia đình chồng. Nhưng sau vụ gây rối tại nhà và việc mẹ Đào khởi kiện yêu cầu cô hoàn trả tiền sính lễ, cô quyết định khởi kiện lại.
Hiểu yêu cầu Tòa án quận Sóc Thành buộc mẹ Đào trả hơn 2 triệu nhân dân tệ, gồm một phần chi phí sinh hoạt chung, tiền trả trước mua nhà, quỹ bảo trì nhà ở, lợi nhuận từ tài khoản chứng khoán của Đào và tiền bồi thường tử vong.
Mẹ Đào đề nghị tòa bác toàn bộ yêu cầu, cho rằng hai người dù đã tổ chức đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn nên không phải vợ chồng hợp pháp. Theo bà, Hiểu đang cố đánh đồng quan hệ chung sống không được pháp luật bảo vệ với hôn nhân hợp pháp để đòi những quyền lợi không thuộc về mình.
Tòa án đồng tình với lập luận này ở phần lớn yêu cầu.
Theo phán quyết, các khoản chi tiêu trong thời gian chung sống không phải khoản nợ của Đào nên mẹ anh, với tư cách người thừa kế, không phải hoàn trả.
Đào đứng tên cá nhân mua nhà nên Hiểu không có căn cứ yêu cầu chia một nửa tiền trả trước và quỹ bảo trì. Cô cũng không chứng minh được mình góp tiền vào tài khoản chứng khoán của Đào nên không có cơ sở yêu cầu chia lợi nhuận.
Đặc biệt, Hiểu không có tư cách thân nhân gần theo luật, do đó không có quyền trực tiếp yêu cầu nhận hoặc phân chia khoản tiền bồi thường tử vong của Đào.
Tòa công nhận đóng góp của người phụ nữ
Dù không công nhận Hiểu là vợ hợp pháp của Đào, tòa án cho rằng không thể vì thiếu giấy đăng ký kết hôn mà phủ nhận hoàn toàn những đóng góp của cô.
Phán quyết ghi nhận hai người từ quan hệ yêu đương đã chuyển sang chung sống dưới danh nghĩa vợ chồng. Khi Đào được điều trị, Hiểu luôn ở bên chăm sóc. Sau khi anh qua đời, cô đứng ra lo tang lễ, tham dự với tư cách người phối ngẫu và thực hiện các nghi thức mai táng theo phong tục địa phương.
Theo tòa, những hành động này thể hiện tình cảm chân thành của Hiểu đối với Đào, đồng thời phù hợp với truyền thống và chuẩn mực đạo đức tại địa phương.
Đào qua đời đột ngột khiến gia đình chịu nỗi đau mất người thân, nhưng Hiểu cũng phải chịu cú sốc tinh thần và tổn thương tình cảm nặng nề.
Tòa nhận định nếu chỉ vì hai người không có giấy đăng ký kết hôn mà hoàn toàn bỏ qua công sức, đóng góp của Hiểu thì không phù hợp với nhận thức đạo đức và tình cảm, đồng thời đi ngược nguyên tắc công bằng, trật tự công cộng và thuần phong mỹ tục.
Ngày 31/7/2026, Tòa án quận Sóc Thành phán quyết mẹ Đào phải trả cho Hiểu 400.000 nhân dân tệ (khoảng 1,5 tỷ đồng) tiền bồi thường kinh tế.
Mẹ Đào không đồng ý với phán quyết và đã kháng cáo.
Tuệ Anh (theo Jimu News)
