Thông tin được nêu trong kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật về mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty cổ phần Tập đoàn Dương Đông.
Thành lập năm 2006, Dương Đông hiện có vốn điều lệ 750 tỷ đồng, do ông Lê Tuấn Long làm Tổng giám đốc. Doanh nghiệp sở hữu 17 công ty con, 7 chi nhánh, hệ thống phân phối gồm 45 tổng đại lý, đại lý và 34 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Ngoài ra, tập đoàn có 17 tàu vận tải xăng dầu, 40 xe đầu kéo và xe bồn, 5 kho cùng một cầu cảng.
Từ hồ sơ, tài liệu thu thập được, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong kết luận Dương Đông có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự trong hoạt động mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và vi phạm quy định về kế toán.
Dương Đông cùng hàng loạt 'ông lớn' xăng dầu có dấu hiệu vi phạm hình sự
Kiểm tra thực tế tại kho và đối chiếu dữ liệu trên phần mềm của Dương Đông, cơ quan thanh tra phát hiện kho nguồn hàng được hạch toán âm khoảng 123 triệu lít xăng dầu.
Số liệu nhập, xuất xăng dầu trên báo cáo tài chính cũng lớn hơn so với bảng kê hóa đơn và tờ khai hải quan đã kê khai thuế. Trong đó, lượng nhập chênh khoảng 21 triệu lít, lượng xuất chênh khoảng 102 triệu lít, tổng giá trị khoảng 2.078 tỷ đồng, tính theo giá vốn 16.900 đồng/lít.
Thanh tra xác định việc doanh nghiệp ghi nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán.
Ngoài sai lệch tồn kho, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Dương Đông còn kê khai mua bán xăng dầu với nhiều doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự liên quan hàng lậu và sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
Trong đó, Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình đã mua của Dương Đông khoảng 114 triệu lít xăng dầu. Doanh nghiệp này cũng bị thanh tra phát hiện sử dụng gần 5.000 hóa đơn mua 2,6 tỷ lít xăng dầu từ 12 công ty "ma", nhằm hợp thức hóa việc bán ra khoảng 2,8 tỷ lít.
Hai doanh nghiệp khác có giao dịch với Dương Đông là Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P và Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm.
Cụ thể, Tây Nam S.W.P mua khoảng 55 triệu lít và bán 66 triệu lít xăng dầu cho Dương Đông. Trong khi đó, Phúc Lâm mua khoảng 38,6 triệu lít và bán 468 triệu lít xăng dầu với doanh nghiệp này.
Các vi phạm tại Thanh Bình, Tây Nam S.W.P và Phúc Lâm đã được Thanh tra Chính phủ nêu trong một kết luận khác mới ban hành, đồng thời kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tiếp nhận, khởi tố theo quy định.
Cũng trong giai đoạn 2022 đến tháng 3/2026, thanh tra phát hiện Dương Đông cùng các công ty con, chi nhánh kê khai không đúng trường hợp đối với khoảng 720 tỷ đồng thuế bảo vệ môi trường. Trong số này, khoảng 140 tỷ đồng được xác định không có khả năng nộp vào ngân sách nhà nước.
Từ những sai phạm trên, Thanh tra Chính phủ xác định Dương Đông có dấu hiệu trốn thuế, vi phạm quy định về kế toán và mua bán xăng dầu không có chứng từ chứng minh nguồn gốc, có dấu hiệu hàng lậu.
Cơ quan thanh tra đã chuyển hồ sơ, kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Công ty Dương Đông là một trong những "ông lớn" về kinh doanh xăng dầu. Ảnh: DDS Petro
Có ngày 'găm' xăng dầu vượt 500 %
Ngoài các dấu hiệu vi phạm hình sự, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện nhiều vi phạm hành chính tại Dương Đông.
Đáng chú ý, dữ liệu tồn kho theo ngày trong tháng 3/2026 cho thấy 15 trong số 19 đơn vị thuộc Dương Đông và các công ty con có lượng xăng tồn kho vượt mức 150%, có trường hợp trên 500%. Số ngày vi phạm dao động từ 5 đến 31 ngày trong tháng.
Thời điểm này, thị trường xăng dầu thế giới biến động mạnh do xung đột Trung Đông. Giá RON95 có lúc tăng gần 27% chỉ trong vài ngày, khiến giá cơ sở trong nước chịu áp lực tăng mạnh, cơ quan quản lý phải sử dụng Quỹ Bình ổn giá để hạn chế tác động đến người tiêu dùng.
Thanh tra xác định hành vi găm hàng nêu trên vi phạm Nghị định 98/2020, với mức phạt tiền 40-60 triệu đồng, đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh từ 3 đến 6 tháng.
Bên cạnh đó, trong 51 tháng, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Dương Đông có một hoặc nhiều ngày mỗi tháng duy trì lượng dự trữ xăng RON95-III và dầu diesel thấp hơn mức tối thiểu theo quy định. Hành vi này có mức phạt 120-140 triệu đồng.
Đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, thanh tra phát hiện Dương Đông trích lập thấp hơn khoảng 5,4 tỷ đồng và chi sử dụng cao hơn khoảng 71,7 tỷ đồng so với thực tế tiêu thụ, trong giai đoạn từ năm 2022 đến hết quý I/2026.
Cơ quan thanh tra còn phát hiện sai phạm về thuế trong các giao dịch liên kết của doanh nghiệp.
Cụ thể, các khoản vay lãi suất thấp giữa Dương Đông và các đơn vị, cùng hoạt động trả nợ thay, ứng vốn, có tổng giá trị giao dịch liên kết khoảng 860 tỷ đồng. Qua đó, doanh nghiệp kê khai thiếu khoảng 243 tỷ đồng doanh thu tài chính, tương ứng số thuế thiếu khoảng 48 tỷ đồng.
Theo Nghị định 125/2020, hành vi này bị xử phạt 20% số thuế khai thiếu, tương đương khoảng 9,7 tỷ đồng, đồng thời buộc nộp đủ 48 tỷ đồng tiền thuế còn thiếu.
Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản về hành vi có dấu hiệu vi phạm và chuyển hồ sơ đến Cục Thuế, Bộ Tài chính để xem xét, xử lý.
Phạm Dự
