Đưa chuyển đổi số đến từng cửa hàng, hộ kinh doanh

Ngày 20/8, Bộ KH&CN phối hợp với UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị về kế hoạch phối hợp triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.

Bắc Ninh là một trong 5 địa phương đầu tiên trên cả nước được Bộ KH&CN phối hợp triển khai chương trình này.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng một vài phần mềm đơn lẻ hay số hóa những công việc đã làm trước đây. Quan trọng hơn, chuyển đổi số phải trở thành phương thức phát triển mới, tạo ra các mô hình sản xuất, kinh doanh mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các chủ trương lớn của Đảng thời gian qua đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá quan trọng hàng đầu. Cùng với đó, Nghị quyết số 68 khẳng định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Trong bối cảnh này, việc hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh chuyển đổi số được Bộ KH&CN xác định là một giải pháp quan trọng để đưa các chủ trương của Đảng, Nhà nước tới khu vực kinh tế cơ sở.

Thực tế cho thấy, nhiều hộ kinh doanh truyền thống vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận phương thức kinh doanh mới. Trong khi đó, một số hộ đã tận dụng hiệu quả các nền tảng số như TikTok, Facebook để quảng bá sản phẩm, mở rộng hoạt động kinh doanh.

“Nếu hộ kinh doanh không chủ động thay đổi phương thức, thay đổi mô hình thì sẽ rất khó cạnh tranh trong bối cảnh hiện nay”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương lưu ý.

Thông qua các công cụ như phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, thanh toán số, thương mại điện tử, hộ kinh doanh có thể quản lý tốt hơn hoạt động hằng ngày, giảm thời gian, chi phí và công sức.

Mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 10.000 hộ

Tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn cho biết tỉnh xác định đây là khởi đầu cho một chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, tiến độ và trách nhiệm rõ ràng.

Chương trình có ý nghĩa trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198 của Quốc hội. Từ ngày 1/1/2026, hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh được xóa bỏ, các hộ chuyển sang phương thức kê khai, phải có sổ sách, hóa đơn và dữ liệu bán hàng.

Theo ông Mai Sơn, nếu không có dữ liệu bán hàng hoặc thực hiện kê khai không đầy đủ, hộ kinh doanh dễ phát sinh sai sót khi cơ quan chức năng kiểm tra. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều xuất phát từ ý định trốn thuế; nhiều hộ có thể chưa được tập huấn đầy đủ hoặc vẫn quản lý thủ công nên xảy ra sơ suất.

Do đó, chương trình chuyển đổi số sẽ tạo công cụ để việc kê khai thuận lợi hơn, đồng thời giúp hộ kinh doanh theo dõi doanh thu, lỗ lãi, hàng tồn kho và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Bắc Ninh hiện có hơn 106.000 hộ kinh doanh đang hoạt động nhưng mới chỉ hơn 2.000 hộ sử dụng phần mềm quản lý bán hàng, chưa đến 2%. Trong khi nhiều hộ đã quen với thanh toán số, quét mã QR, chuyển khoản qua điện thoại, việc quản lý bán hàng và kê khai vẫn chủ yếu được thực hiện thủ công. Đây được xác định là khoảng trống lớn trong chuyển đổi số ở khu vực hộ kinh doanh.

Theo kế hoạch, chương trình đặt mục tiêu tiếp cận, hướng dẫn tối thiểu 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh; phấn đấu ít nhất 50% được cài đặt phần mềm, nền tảng số. Đồng thời, hỗ trợ các chủ thể, hộ kinh doanh, làng nghề xây dựng thương hiệu trên tên miền quốc gia, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Để chương trình không dừng ở hình thức, tỉnh Bắc Ninh yêu cầu lấy kết quả sử dụng thực tế tại từng cửa hàng làm thước đo. Theo đó, số hộ thực tế sử dụng và tiếp tục duy trì nền tảng sau thời gian hỗ trợ mới là chỉ số quan trọng, thay vì chỉ tính số hội nghị hay lớp tập huấn.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh cũng đề nghị các phần mềm phải hạn chế tối đa việc hộ kinh doanh phải nhập dữ liệu nhiều lần; phần mềm bán hàng và kê khai cần có khả năng liên thông, giao diện thuận tiện, dễ sử dụng. Giải pháp áp dụng phải đơn giản, chi phí phù hợp, thời gian hỗ trợ đủ dài và dữ liệu có khả năng chuyển đổi khi hộ kinh doanh thay đổi nhà cung cấp.

Để đưa chuyển đổi số đến từng hộ kinh doanh, Bắc Ninh dự kiến giao cơ quan thuế chủ trì, đồng thời yêu cầu xã, phường phối hợp chặt chẽ. Mỗi xã, phường cần tổ chức tối thiểu một hội thảo hoặc lớp tập huấn về chuyển đổi số cho hộ kinh doanh trước ngày 30/11/2026.

Tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn thanh niên, tổ dân phố cùng doanh nghiệp phụ trách địa bàn sẽ tham gia hướng dẫn trực tiếp tại cửa hàng theo phương châm “đến tận nơi, cầm tay chỉ việc”.

Thu Giang