An ninh - Pháp luật

Em trai tôi đánh hàng xóm thương tích 7%, có bị đi tù?

Tôi được biết, đánh người khác gây thương tích từ 11% trở lên mới bị xử lý hình sự, còn dưới mức này thì chỉ bị phạt hành chính.

Em trai tôi đánh hàng xóm thương tích 7%, có bị đi tù?
Em trai tôi đánh hàng xóm thương tích 7%, có bị đi tù?

Mới đây, em trai tôi (20 tuổi) xảy ra xô xát với một người hàng xóm, dùng gậy gỗ đánh vào tay người này. Kết quả giám định xác định người hàng xóm bị tổn thương cơ thể 7%.

Công an đang thụ lý vụ việc, đã mời hai bên lên làm việc nhưng đến nay chưa có quyết định khởi tố hay động thái tố tụng nào khác. Gia đình tôi khá lo lắng vì phía người bị đánh nói rằng dù thương tích dưới 11%, em tôi vẫn có thể phải đi tù.

Xin hỏi, trường hợp của em tôi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không? Pháp luật quy định những trường hợp nào gây thương tích dưới 11% vẫn bị xử lý hình sự và mức hình phạt ra sao?

Độc giả Minh Tuấn

Luật sư tư vấn:

Không phải cứ đánh người gây thương tích dưới 11% là chỉ bị phạt hành chính. Trong một số trường hợp, người gây thương tích dù dưới mức này vẫn có thể bị xử lý hình sự.

Theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Ngay cả khi thương tích dưới 11%, người gây ra vẫn có thể chịu mức hình phạt trên nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

- Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người.

- Dùng axít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm.

- Đánh người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người không có khả năng tự vệ.

- Đánh ông, bà, cha, mẹ, thầy giáo, cô giáo, người nuôi dưỡng hoặc chữa bệnh cho mình.

- Phạm tội có tổ chức hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn.

- Gây thương tích trong thời gian đang bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án tù, biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc biện pháp xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc.

- Thuê người khác gây thương tích hoặc nhận gây thương tích thuê.

- Hành vi có tính chất côn đồ.

- Đánh người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

Như vậy, 11% không phải là ranh giới tuyệt đối giữa xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu thương tích dưới 11% và không thuộc các trường hợp trên, người gây thương tích không bị xử lý hình sự mà bị xử phạt hành chính.

Theo điểm a khoản 5 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe người khác nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt tiền 6-8 triệu đồng.

Ngoài ra, dù bị xử lý hành chính hay hình sự, người gây thương tích vẫn phải bồi thường thiệt hại theo Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015, gồm chi phí chữa trị, thu nhập bị mất, tổn thất tinh thần và các khoản thiệt hại theo quy định.

Em trai bạn gây thương tích 7% có thể bị xử lý hình sự không?

Trong trường hợp này, vấn đề quan trọng không chỉ là tỷ lệ thương tích 7%, mà còn là chiếc gậy gỗ em trai bạn dùng để đánh người có được xác định là hung khí nguy hiểm hay không.

Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ căn cứ vào kích thước, tính chất của chiếc gậy và cách sử dụng để đánh giá. Nếu được xác định là hung khí nguy hiểm, em trai bạn vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự, dù nạn nhân chỉ bị thương tích 7%.

Một điểm nữa gia đình cần biết là tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo khoản 1 Điều 134 thuộc trường hợp chỉ khởi tố vụ án khi người bị hại hoặc người đại diện của họ có yêu cầu, theo khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Nếu người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định họ rút đơn do bị ép buộc, cưỡng bức.

Người đã tự nguyện rút yêu cầu khởi tố không được yêu cầu khởi tố lại. Ngoại lệ là trường hợp việc rút yêu cầu trước đó do bị ép buộc, cưỡng bức, theo khoản 2 Điều 155.

Vì vậy, gia đình bạn nên chủ động thăm hỏi, xin lỗi và trao đổi với người bị hại về việc bồi thường thiệt hại.

Việc khắc phục hậu quả kịp thời có thể giúp người bị hại cân nhắc không yêu cầu khởi tố hoặc rút yêu cầu đã gửi. Nếu vụ án vẫn được giải quyết, việc tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả còn là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn Luật sư TP HCM