Học đại học ở Thái Nguyên nhưng nữ SV cuối tuần đi làm công nhân tận Bắc Ninh xa 70km

Là tân sinh viên Trường đại học Khoa học Thái Nguyên (Đại học Thái Nguyên), ngày thường Phượng phải học ở trường, cuối tuần Phượng theo xe buýt về nhà máy ở Bắc Ninh.

Ngày công làm cả thêm giờ cuối tuần được khoảng 300.000 đồng. Nếu không có thêm công việc này, ước mơ giảng đường của Phượng có thể dang dở vì gia đình cô không thể chu cấp khoản nào thêm. Bố mẹ nghèo không biết chữ, không thể lo cho con đến trường. 

Mẹ nghèo nuôi 5 con lợn thất bại, nuôi lại 5 con lợn vẫn trắng tay 

Bà Nguyễn Thị Lý - mẹ Phượng, ở thôn Chuông, xã Tân An, tỉnh Tuyên Quang - mất ngủ liền mấy đêm vì biết tin con đậu đại học. Bà Lý cứ trăn trở chẳng biết làm gì đây để nuôi con.

Cả hai vợ chồng bà chỉ viết được tên mình. Có khi ra xã, quên mất cách ký, phải dùng điểm chỉ. Cả nhà 6 miệng ăn sống nhờ dăm sào ruộng và những đồng tiền công làm thuê ít ỏi của hai vợ chồng bà.

Bữa cơm chẳng mấy khi có thịt, 3 đứa con gầy guộc quắt queo. Phượng đã là sinh viên năm nhất nhưng chỉ nặng hơn 30 cân.

Việc làm thuê ở miền núi hôm có hôm chăng, chỉ khi nào có nhà cần thêm người làm việc nặng mới thuê. Mùa mưa lại càng ít việc, vợ chồng bà Lý lên rừng hái măng, nhặt trám kiếm đồng rau cháo qua ngày.

Mấy năm trước, nhà bà được hỗ trợ 1 con bê để làm kinh tế. Bê lớn, bà bán lấy vốn nuôi 5 con lợn nái. Cả nhà lên phép tính bán lợn để dành một khoản cho cô chị cả Quan Thị Bích Phượng đi học đại học.

Thế rồi dịch tả lợn châu Phi bùng phát. Bao nhiêu vốn liếng, hy vọng vụt mất ngay trước mắt. Lúc ấy, Phượng chuẩn bị bước vào học lớp 12. "Xót xa lắm! Nếu có lợn, chăn nuôi được thì mới cho con đi học được" - bà Lý ngậm ngùi.

Hy vọng có tiền cho con ăn học lại được thắp lên khi chính quyền địa phương hỗ trợ cho những hộ chăn nuôi bị dịch tả lợn châu Phi.

Nhà bà đủ tiền mua 5 con lợn giống. Thế là hàng ngày đi học về là 3 chị em Phượng tranh thủ lấy rau, chặt chuối giúp mẹ chăn lợn.

Cuối học kỳ năm lớp 12, đúng lúc Phượng đang dồn thời gian ôn thi tốt nghiệp, tai họa lại ập về. Dịch tả lợn châu Phi lại bùng phát trong vùng. Những đồng tiền vốn, những hy vọng cuối cùng của cả gia đình lại chôn theo đàn lợn.

"Ông nhà tôi không biết một chữ nào, còn tôi thì biết viết tên, có chữ đọc được, có chữ không. Muốn cho con đi học, có cái chữ mới thoát được nghèo. Nhưng nó đi học rồi thì làm sao nuôi được? Tiền học, tiền nhà trọ, tiền ăn, nghĩ mãi không ra" - bà Lý tâm sự não lòng.

Nữ sinh dưới chân đồi từng làm công dọn vệ sinh, bắt ốc... lấy tiền ăn học

Căn nhà gỗ nằm nép mình dưới chân đồi ở thôn Chuông chẳng có gì đáng giá. Ba chị em Phượng đi học về từ nhỏ đã biết giúp bố mẹ làm việc nhà rồi ra suối bắt ốc. Mùa măng thì lên rừng hái măng, nhặt trám. Mỗi buổi chiều chỉ được vài chục ngàn đồng, bỏ ống để có tiền ăn học.

Người dân dọc suối Ba trước gần nhà Phượng có nghề bắt ốc suối. Dầm mình dưới suối cả buổi, chân tay héo quắt, đá, vỏ ốc cào chảy máu chân cũng chỉ bắt được chừng 2, 3 cân ốc.

Người thu mua chỉ mua ốc to. Họ dùng cái sàng mắt to sàng một lượt, những con ốc nhỏ hơn rơi xuống, phải thả lại suối. Có ngày cả chậu ốc phải bỏ lại một nửa. Tính ra tiền công lao động của Phượng một buổi bắt ốc chỉ được 30.000 - 40.000 đồng.

"Sợ nhất là mùa lũ. Có khi trời đang nắng, nước ở đầu nguồn đổ về, chỉ nửa tiếng là nước suối dâng ngập đầu, chảy cuồn cuộn..." - Phượng kể. Cô học trò nghèo sáng đi học, chiều bắt từng con ốc dành dụm tiền giúp bố mẹ, nuôi ước mơ đi học thoát nghèo.

Nghỉ hè năm lớp 10, Phượng cùng nhóm bạn theo "nhà môi giới" tìm được việc làm thêm ở Hưng Yên. Công việc đầu tiên của cô học trò là dọn dẹp vệ sinh ở một xưởng sản xuất đồ nhựa.

Nghỉ hè năm học lớp 11, Phượng tiếp tục đi làm "thời vụ" để giúp bố mẹ đỡ vất vả. Cô học trò gầy quắt, không đủ tuổi phải mượn giấy tờ người thân để đăng ký đi làm.

Thi tốt nghiệp THPT xong, các đơn vị tuyển dụng lao động không nhận người chưa đủ 18 tuổi. Phượng "thất nghiệp" đành ở nhà nhặt trám, bắt ốc. "Nếu tôi được nhận đi làm thì tôi có thể kiếm đủ tiền nộp học phí. Đàn lợn của bố mẹ lại bị chết nên chẳng đủ tiền..." - Phượng nhớ lại với đôi mắt đượm buồn.

Bố mẹ Phượng vét hết những đồng cuối cùng, vay mượn thêm anh em, bạn bè mới đủ tiền cho Phượng nộp học phí. 

Cô Huyền có 3 năm chủ nhiệm lớp ấn tượng với cô học trò nhỏ học đều ở tất cả các môn. 

"Tôi tiếc lắm nhưng không giúp được gì! Phượng xin thôi ôn thi học sinh giỏi để dành thời gian đi làm thêm giúp bố mẹ. Nghe tin Phượng đỗ đại học, tôi rất vui nhưng cũng lo cho Phượng vì chẳng biết gia đình lấy gì nuôi con" - cô Huyền nói.

Học đại học bằng được, dù phải đi 70 cây số làm công nhân

Ngày về trường nhận ký túc xá, nhập học cũng là ngày Phượng đủ tuổi đi làm. Cô tìm được "nhà tuyển dụng" cần người làm công nhật trong một nhà máy ở Bắc Ninh.

Ngày thường đi học, cuối tuần Phương theo xe buýt về Bắc Ninh làm việc. Cô thức dậy từ 5h sáng, lên xe đi hơn 70 cây số, làm việc cả ca 3. Hết 2 ngày cuối tuần, Phượng rã rời theo xe về ký túc xá.

Phượng dự định sẽ tìm thêm việc làm ngoài giờ ở Thái Nguyên. Với cô, có thêm một suất cơm bụi cũng giúp thêm một ngày cô được ngồi ở giảng đường.

"Nhiều chị rủ tôi đi làm "công ty" (làm công nhân) để giúp bố mẹ. Các chị ấy nói cũng đúng vì nhà tôi rất nghèo, tôi đi làm có lương giúp được bố mẹ nuôi em ăn học. Bố mẹ tôi cũng hơn 50 tuổi rồi, sức khỏe giảm sút không làm được việc nặng nữa... Nhưng tôi nhớ lời của thầy giáo tôi: Học đại học không phải con đường duy nhất dẫn đến thành công, nhưng nó là con đường ngắn hơn để thành công. Tôi cố gắng để có con đường ngắn nhất mới giúp được bố mẹ" - Phượng tâm sự.