Theo kết luận điều tra của Công an tỉnh Thanh Hóa, nếu được xác định đúng quy định, giá khởi điểm dự án khu dân cư Quảng Thành phải khoảng 262,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau quá trình bị cáo buộc can thiệp vào các thông số, mức được phê duyệt là 245,5 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 16,8 tỷ.
Theo hồ sơ, sau khi tiếp quản CLB bóng đá Thanh Hóa cuối năm 2020, ông Đoan nhiều lần đề nghị lãnh đạo tỉnh hỗ trợ dự án bất động sản để có nguồn kinh phí duy trì đội bóng.
Cơ quan điều tra xác định ông Đỗ Trọng Hưng, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy, và ông Đỗ Minh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh, đã chỉ đạo cấp dưới quan tâm, tạo điều kiện để Công ty TNHH Tập đoàn Bất động sản Đông Á của ông Cao Tiến Đoan trúng đấu giá dự án khu dân cư Quảng Thành.
Dự án rộng gần 20.000 m2 tại TP Thanh Hóa cũ, nay thuộc phường Quảng Phú, gồm 213 lô đất ở liền kề, quy mô dân số khoảng 1.000 người.
Hiện trạng dự án khu dân cư Quảng Thành. Ảnh: Lam Sơn
"Ý chí của lãnh đạo" trong việc hạ giá đất
Tháng 12/2023, ông Lê Phương Nam, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, được giao phụ trách xác định giá khởi điểm dự án.
Kết luận điều tra cáo buộc, sau khi tiếp thu ý kiến chỉ đạo của ông Nguyễn Văn Thi, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng thẩm định giá đất, về việc xác định mức giá phù hợp nhằm tạo điều kiện cho Đông Á trúng đấu giá với giá thấp để có kinh phí hoạt động cho đội bóng, ông Nam chỉ đạo cấp dưới Nguyễn Văn Long và Nguyễn Xuân Lộc tìm cách can thiệp vào quá trình xác định giá của đơn vị tư vấn.
Ông Long và Lộc sau đó làm việc với Nguyễn Đức Trí, Phó giám đốc Công ty CP Thẩm định giá và Giám định Tiên Phong. Theo hồ sơ, ông Trí không đồng ý tiếp tục xác định giá theo hướng chưa bám sát thị trường. Tuy nhiên, hai cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường truyền đạt đây là "ý chí của lãnh đạo", nên ông Trí thực hiện.
Cơ quan điều tra xác định ông Long và Lộc cũng nhận thức việc can thiệp, điều chỉnh giá không đúng quy định nhưng vẫn làm theo chỉ đạo.
Từ việc thay đổi các yếu tố đầu vào, một thửa đất so sánh có giá khoảng 12,1 triệu đồng/m2 được điều chỉnh còn 11,5 triệu đồng/m2. Giá trị dự án do đơn vị tư vấn xác định từ gần 242 tỷ giảm xuống khoảng 231 tỷ đồng.
Trong thời gian hoàn thiện thủ tục, quy định xác định giá đất thay đổi. Hội đồng thẩm định giá đất tỉnh sau đó thông qua mức khoảng 245,5 tỷ đồng. Kết quả giám định được nêu trong hồ sơ xác định giá khởi điểm đúng quy định tại thời điểm này phải khoảng 262,3 tỷ đồng.
Ngày 17/7/2024, Đông Á trúng đấu giá với 255 tỷ đồng. Theo cơ quan điều tra, nếu không có việc can thiệp, giá khởi điểm đúng quy định đã cao hơn giá trúng đấu giá và ngân sách nhà nước bị thiệt hại hơn 7,2 tỷ đồng.
Xác nhận tín dụng khống và sử dụng "quân xanh"
Ngoài việc can thiệp giá, cơ quan điều tra cho rằng Đông Á còn được hỗ trợ hoàn thiện điều kiện về năng lực tài chính để tham gia đấu giá.
Tháng 5/2024, ông Đoan gặp Trịnh Ngọc An, khi đó là Giám đốc Vietcombank Thanh Hóa, nhờ giúp doanh nghiệp có hồ sơ chứng minh năng lực tài chính.
Theo kết luận điều tra, sau chỉ đạo của ông An và Lê Như Tú, Phó giám đốc chi nhánh, ngân hàng phát hành xác nhận cung ứng tín dụng hơn 532 tỷ đồng cho Đông Á, dù nguồn vốn của doanh nghiệp tại thời điểm đó không đảm bảo điều kiện để phát hành xác nhận này. Văn bản sau đó được sử dụng trong hồ sơ tham gia đấu giá.
Hiện trạng khu dân cư Quảng Thành. Video: Lam Sơn
Sai phạm bị cáo buộc tiếp tục xảy ra ở khâu tổ chức đấu giá do Công ty Đấu giá hợp danh Lam Sơn thực hiện.
Theo kết luận điều tra, bà Lê Thị Phương, Giám đốc công ty, cùng một số nhân viên đã tạo điều kiện để Đông Á trúng dự án. Một số doanh nghiệp được huy động tham gia dù không có nhu cầu thực sự mua dự án. Hồ sơ có trường hợp được người khác ký thay hoặc hoàn thiện thủ tục để bảo đảm điều kiện tham gia.
Cơ quan điều tra xác định một số doanh nghiệp đóng vai trò "quân xanh". Sau ba vòng, Đông Á trúng đấu giá với 255 tỷ đồng.
Theo kết luận điều tra, từ can thiệp giá khởi điểm, hỗ trợ chứng minh năng lực tài chính đến tổ chức đấu giá, nhiều cá nhân ở các khâu khác nhau đã tạo điều kiện để doanh nghiệp của ông Đoan trúng dự án. Sau đó, Đông Á huy động hơn 443 tỷ đồng từ các nhà đầu tư thông qua hợp đồng vay vốn.
Quá trình thực hiện dự án còn gắn với nhiều khoản tiền, lợi ích mà cơ quan điều tra xác định ông Đoan đã đưa cho những người liên quan. Trong số này, ông Lê Mai Khanh, cựu Phó chủ tịch UBND TP Thanh Hóa, nhận 4,8 tỷ đồng rồi chuyển 1,5 tỷ cho ông Lê Anh Xuân, cựu Bí thư Thành ủy; ông Nguyễn Đức Trí nhận 50 triệu đồng. Ông Trịnh Ngọc An sau đó được chuyển 135 triệu đồng, còn ông Lê Như Tú được mua ba lô đất với giá ưu đãi.
Ở cấp tỉnh, hồ sơ xác định ông Đoan nhiều lần đưa tiền cho ông Hưng, ông Tuấn; sau khi Đông Á trúng đấu giá, tháng 1/2025, ông Đoan đưa ông Thi 200.000 USD. Các khoản tiền, lợi ích được đưa ở những thời điểm khác nhau trước và sau cuộc đấu giá.
Bị cáo buộc trốn hơn 15,7 tỷ đồng tiền thuế
Ngoài sai phạm tại Quảng Thành, ông Đoan còn bị đề nghị truy tố về hành vi trốn thuế tại dự án khu đô thị ven sông Hạc.
Cơ quan điều tra cáo buộc từ năm 2015 đến 2025, ông Đoan chỉ đạo nhân viên sử dụng 155 hợp đồng mua bán bất động sản ghi giá thấp hơn giao dịch thực tế, đồng thời không xuất hóa đơn, không kê khai đầy đủ doanh thu.
Dự án khu đô thị ven sông Hạc do Công ty Đông Á triển khai sau hơn 10 năm vẫn dở dang. Ảnh: Lam Sơn
Tổng giá trị giao dịch thực tế được xác định khoảng 178 tỷ đồng, trong khi số tiền thể hiện trên hợp đồng chỉ hơn 113 tỷ đồng, chênh gần 65 tỷ. Số thuế bị cho là trốn khoảng 15,7 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra đề nghị VKS truy tố 22 bị can về các tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Trốn thuế và Mua bán trái phép hóa đơn. Riêng ông Cao Tiến Đoan bị đề nghị truy tố về hai tội liên quan hoạt động đấu giá và trốn thuế.
>> Danh sách 22 bị can
Ông Cao Tiến Đoan tại kỳ họp HĐND tỉnh Thanh Hoá năm 2023. Ảnh: Lam Sơn
Lam Sơn
