Sáng nay, cựu thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Bá Hoan bị VKS đề nghị 12-13 năm tù vì tội Nhận hối lộ khi đương chức tại Bộ Lao động Thương binh Xã hội.
Bào chữa cho ông Hoan, luật sư đồng ý về tội danh, song cho rằng án đề nghị nặng.
"Nhận hối lộ thụ động"
Luật sư viện dẫn, thân chủ với cương vị thứ trưởng, phải quản lý khối lượng công việc khổng lồ, không chỉ chịu trách nhiệm quản lý riêng Cục Quản lý lao động ngoài nước mà còn có Cục Người có công, Trung tâm Lao động ngoài nước, Trung tâm Thông tin; hỗ trợ Bộ trưởng mảng bảo trợ xã hội, đơn thư khiếu nại, tố cáo...
Áp lực công việc dẫn đến việc phát sinh một số sai sót trong quy trình kiểm tra, giám sát mà ban đầu bị cáo chưa nhận thức được kịp thời. Khi nhận ra, ông Hoan có chấn chỉnh nhưng "chỉ là chưa quyết liệt".
Theo luật sư, diễn biến vụ án cho thấy cựu thứ trưởng không đặt điều kiện, gây khó khăn hay sách nhiễu doanh nghiệp nhằm mục đích trục lợi mà chỉ thực thi công vụ và "nhận hối lộ thu động". Việc này diễn ra do sự tự nguyện tiếp cận từ phía các doanh nghiệp. Hành vi của bị cáo thực chất "chỉ là nhận tiền nhưng có ý thức bỏ mặc" cho việc cấp dưới nhũng nhiễu.
Ông Hoan cũng không phải "cá nhân toàn quyền" với việc ký hay không ký hồ sơ cho doanh nghiệp. Theo quy trình, tờ trình được gửi lên cả thứ trưởng và bộ trưởng, luật sư nêu quan điểm bào chữa và cho rằng ông Hoan chỉ được ký duyệt sau khi bộ trưởng đã phê duyệt và đồng ý.
"Việc chậm hay nhanh không do ông Hoan ký mà do cấp dưới gây khó ngay từ đâu", luật sư nói.
Cựu thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan tại tòa. Ảnh: Danh Lam
"Nhận hối lộ không vì tiền"
Riêng với các giấy phép con với Visa E7 cho lao động đi Hàn Quốc, luật sư cho rằng bản chất đã được làm rõ qua lời khai của các thuộc cấp của ông Hoan. Theo đó, quy trình thay đổi do phía Hàn Quốc có yêu cầu khác các thị trường còn lại.
Ông Hoan với tư cách thứ trưởng phụ trách chỉ đưa ra các "chỉ đạo mang tính định hướng chung" cho Cục Quản lý lao động ngoài nước khi xây dựng quy trình mới, trong bối cảnh các văn bản luật chưa bao quát hết được đặc thù của thị trường.
Luật sư đánh giá, xét về mặt quản lý Nhà nước, quy trình mới mang hiệu quả tích cực, giảm rủi ro cho người lao động. Song xét về phía doanh nghiệp "quả thật đã phiền hà cho họ". Nhưng những khó khăn này không được cố ý tạo ra từ đầu để vòi vĩnh hối lộ.
Luật sư cho rằng thân chủ không phạm tội vì tiền mà xuất phát từ bất cập, chồng chéo của các quy định pháp luật, dẫn đến không thể đưa ra các chỉ đạo cụ thể. Nhóm bị cáo là cán bộ dưới quyền của ông Hoan trước đó cũng nhiều lần phân trần quy định mới này khiến doanh nghiệp "hiểu lầm" cán bộ đang làm khó, nên mang tiền đến biếu. Dù vậy, các cán bộ này vẫn nhận.
Các tình tiết giảm nhẹ cho cựu thứ trưởng sau đó được luật sư liệt kê trong gần 5 phút, gồm các thành tích của cha mẹ ruột, cha mẹ vợ, chú bác, hàng chục bằng khen của ông Hoan...
Bộ Nội vụ và 46 cán bộ hưu trí từng công tác với ông Hoan cũng có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm cho ông này.
Khi tự bào chữa, ông Hoan nói ngắn gọn, nói bản thân nhiều bệnh nặng, xin được án nhẹ.
Phiên tòa đang tiếp tục.
Thanh Lam
