Ngày 1/10, TAND Hà Nội tiếp tục xét xử 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, liên quan Nguyễn Thị Mai Anh - bệnh nhân có 7 tiền án, bị cáo buộc dùng tiền để được tạo điều kiện trong thời gian bắt buộc chữa bệnh.
Sau khi VKS đề nghị mức án từ 2 đến 20 năm tù, các bị cáo tiếp tục tự bào chữa. Phần lớn thừa nhận hành vi, song trình bày những áp lực trong quá trình làm việc, sự sợ hãi trước các bệnh nhân là người phạm tội để mong HĐXX xem xét.
'Họ đánh, mình phải chịu là đương nhiên'
Nguyễn Văn Tiến, 38 tuổi, có 14 năm làm điều dưỡng tại Viện, bị cáo buộc biết Mai Anh thường xuyên sử dụng điện thoại, trốn viện nhưng không báo cáo, nhiều lần mở cửa và được người này cho tổng cộng 17 triệu đồng.
Tiến bị VKS đề nghị 4-5 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Tự bào chữa, nam điều dưỡng nói bệnh nhân tại khoa đều là những người phạm tội hình sự, gồm bị can, bị cáo có dấu hiệu hoặc mắc bệnh tâm thần. Trước khi chuyển đến Viện, họ được các lực lượng chuyên trách giam giữ, quản lý bằng nhiều biện pháp.
Tuy nhiên, khi vào điều trị, trách nhiệm kiểm soát trực tiếp chuyển sang nhân viên y tế. Tiến cho rằng mình và các đồng nghiệp trở thành "chốt chặn cuối cùng" đối với những bệnh nhân này, trong khi chỉ được đào tạo chuyên môn y tế, không có nghiệp vụ xử lý, đối phó với người phạm tội.
Theo lời Tiến, điều dưỡng cũng không có công cụ, thiết bị an ninh hay lực lượng bảo vệ túc trực hỗ trợ. Khi yêu cầu ra ngoài hoặc những đòi hỏi khác không được đáp ứng, một số bệnh nhân tìm cách nhờ lãnh đạo viện can thiệp. Nếu vẫn không đạt mục đích, họ có thể đe dọa, xúc phạm, thậm chí tấn công nhân viên.
Tiến cho rằng đây là thiệt thòi của những người làm việc tại Viện. Ở cơ sở y tế thông thường, khi nhân viên bị hành hung sẽ có bảo vệ can thiệp, còn tại đây, theo bị cáo, việc bị bệnh nhân tấn công dường như được xem là chuyện "đương nhiên" vì họ mắc bệnh tâm thần.
"Họ đánh, mình phải chịu là đương nhiên", Tiến trình bày.
Một bị cáo được dẫn giải tới tòa. Ảnh: Phạm Dự
Bảo vệ nói nhận tiền vì sợ bị trả thù
Không chỉ Tiến, một số nhân viên khác của Viện dù thừa nhận nhận tiền của Mai Anh cũng nói đó là những đồng tiền đến trong "mệt mỏi và áp lực".
Trong số này có 4 bảo vệ trực cổng, 62-69 tuổi, mỗi người bị xác định nhận 400.000-500.000 đồng và đang bị VKS đề nghị từ 3 năm đến 4 năm 6 tháng tù.
Các bị cáo khai không yêu cầu Mai Anh đưa tiền và từng bị đe dọa nếu không tạo điều kiện cho "vợ chồng đại ca Mai Anh" thì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng.
"Bọn mày còn vợ còn con, đàn em của tao bên ngoài bị thất nghiệp nhiều lắm", bị cáo Chơn, bảo vệ 69 tuổi, thuật lại lời một người được cho là đàn em của Mai Anh từng nói với mình.
Ông Chơn thừa nhận việc mở cổng cho bệnh nhân trốn viện là sai, nhưng nói bản thân đã lớn tuổi, sợ hãi và "không đủ sức" chống lại.
"Ba lần cửa sắt họ còn ra được, thì đến lượt chúng tôi không là gì cả", bảo vệ Chơn hôm nay nói
Trước lời trình bày này, HĐXX cho rằng nếu cảm thấy không thể thực hiện nhiệm vụ, bị cáo có thể xin nghỉ việc, thay vì tiếp tục làm nhưng không thực hiện đúng trách nhiệm của bảo vệ.
Phiên tòa đang tiếp tục.
Theo cáo trạng, Nguyễn Thị Mai Anh và chồng Lê Văn Đông, có tổng cộng 20 tiền án, tiền sự, là hai người xuyên suốt nhiều hành vi trong vụ án. Trong thời gian bắt buộc chữa bệnh, Mai Anh bị cáo buộc dùng tiền, tài trợ du lịch, nghỉ dưỡng để mua chuộc lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng và bảo vệ Viện Pháp y tâm thần Trung ương, qua đó được bố trí phòng riêng, tự do ra ngoài và nhiều lần trốn viện.
Một số cán bộ, nhân viên nhận tiền hàng tháng để tạo điều kiện cho vợ chồng Mai Anh; thậm chí có người sử dụng ma túy, đánh bạc cùng bệnh nhân. Mai Anh còn bị cáo buộc can thiệp vào công tác nhân sự của Viện.
Trọng tâm vụ án là việc "chạy" kết luận giám định tâm thần. VKS xác định một số người phạm các tội ma túy, giết người, lừa đảo đã chi hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng để được ghi thêm triệu chứng giả vào bệnh án, từ đó có kết luận mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi. Cựu Viện trưởng Trần Văn Trường phải chịu trách nhiệm về hơn 8 tỷ đồng tiền nhận hối lộ, trong đó hưởng lợi 6,86 tỷ đồng.
Thanh Lam - Phạm Dự
