Theo phương án nghiên cứu của đơn vị tư vấn, tuyến đường sắt chính dài 29,8 km, điểm đầu tại ga đầu mối hành khách phía nam - ga Ngọc Hồi, xã Ngọc Hồi; điểm cuối tại ga Kim Sơn, xã Thuận An, TP Hà Nội. Tuyến đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, kết hợp các nhánh kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia.
Tuyến sử dụng đường sắt khổ 1.435 mm, điện khí hóa, khai thác chung vận tải hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế đạt 120 km/h trên tuyến chính và 80 km/h đối với các đoạn tuyến nối, tuyến nhánh.
Liên danh Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải - CTCP (TEDI), Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đông Dương (ICC) và Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế cảng - kỹ thuật biển (PCC) tham gia tư vấn cho dự án này.
Liên danh đề xuất phân kỳ đầu tư dự án thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1, tổng chiều dài các tuyến dự kiến xây dựng 40,8 km, gồm tuyến chính, nhánh kết nối vào ga Thường Tín mới dài 5,1 km và nhánh từ nút giao Kim Sơn về ga Lạc Đạo mới dài 5,8 km.
Giai đoạn 2, dự án dự kiến đầu tư bổ sung hai nhánh kết nối tại nút giao Kim Sơn, chiều dài lần lượt 6,9 km và 4,2 km. Phương án cũng dự trữ khả năng kết nối theo hướng Đông - Tây tại khu vực nút giao quốc lộ 1 khi phát sinh nhu cầu.
Toàn tuyến được nghiên cứu 5 ga, gồm: Ngọc Hồi, Thường Tín mới, Hưng Long, Lạc Đạo mới và Kim Sơn. Trong đó, ga Ngọc Hồi đảm nhận vai trò đầu mối hành khách phía Nam, còn ga Thường Tín mới được định hướng là đầu mối hàng hóa phía Nam.
Hướng tuyến đường sắt vành đai phía đông Hà Nội.
Với phương án giai đoạn 1, đoạn tuyến chính từ nút giao quốc lộ 1 đến nút giao Kim Sơn được nghiên cứu xây dựng đường đôi. Các đoạn vào ga Ngọc Hồi, ga Kim Sơn và những tuyến nhánh kết nối được bố trí đường đơn.
Hướng tuyến qua Hà Nội được nghiên cứu trên cơ sở phối hợp với phương án thiết kế vành đai 4 - vùng Thủ đô nhằm tận dụng hành lang giao thông đã được quy hoạch, hạn chế chia cắt khu dân cư và giảm khối lượng giải phóng mặt bằng.
Từ ga Ngọc Hồi, tuyến đường sắt được nghiên cứu đi theo hành lang đường sắt tốc độ cao, phía tây quốc lộ 1. Khi đến khu vực giao cắt với vành đai 4, tuyến chuyển lên cao, rẽ trái bằng đường cong bán kính khoảng 375 m để chạy song song với tuyến đường bộ này. Sau đó, tuyến vượt trên cao qua đường sắt quốc gia và quốc lộ 1, giao cắt với cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ rồi tiếp tục đi trên cầu cạn về phía sông Hồng.
Một công trình quan trọng trên tuyến Ngọc Hồi - Kim Sơn là cầu đường sắt vượt sông Hồng tại khu vực Mễ Sở. Cầu cách tim cầu Mễ Sở đường bộ khoảng 60 m về phía hạ lưu. Bố trí hai công trình trong cùng hành lang được đánh giá có thể tiết kiệm quỹ đất, hạn chế giải phóng mặt bằng và phù hợp với tiến trình triển khai vành đai 4.
Sau khi vượt sông Hồng, tuyến đi trên cao qua đê Tả Hồng, vượt đường tỉnh 199 để đến khu vực ga Hưng Long. Nhà ga dự kiến được bố trí trên các xã Văn Giang và Hoàn Long, tỉnh Hưng Yên.
Tàu khách ở ga Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Từ ga Hưng Long, tuyến tiếp tục bám theo hướng vành đai 4. Tại những khu vực cần hạn chế chia cắt cộng đồng dân cư, tuyến được nghiên cứu bố trí trên cầu cạn nhằm giảm tác động đến không gian sinh sống và hoạt động đi lại của người dân.
Đến khu vực giao cắt với tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu và đường tỉnh 385, tuyến được nghiên cứu tổ chức thành các nhánh kết nối về ga Kim Sơn và ga Lạc Đạo mới.
Đối với nhánh kết nối ga Lạc Đạo mới trong giai đoạn 1, tuyến dài khoảng 5,8 km, xuất phát từ nút giao Kim Sơn, sau đó chạy dọc phía bên phải tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu. Khoảng cách giữa tim hai tuyến được nghiên cứu ở mức 15-20 m trước khi nhánh đường sắt tiếp cận khu vực nhà ga.
Tại vị trí giao cắt với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đơn vị tư vấn kiến nghị bố trí đường sắt đi trên cao trong phạm vi nút giao của vành đai 4.
Theo nghiên cứu, đoạn tuyến chính qua Hưng Yên dài khoảng 19 km, kéo dài từ khu vực cầu Mễ Sở đến xã Lạc Đạo. Đoạn qua Bắc Ninh dài khoảng 1,6 km, thuộc phường Song Liễu.
Trước đó vào tháng 8, UBND TP Hà Nội đã ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 27.752 tỷ đồng, sử dụng ngân sách Trung ương và ngân sách TP Hà Nội, mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2028.
Tuyến vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn được định hướng góp phần tổ chức lại mạng lưới đường sắt quốc gia tại khu vực đầu mối Hà Nội, tăng cường kết nối giữa các hành lang vận tải Bắc - Nam, Hà Nội - Hải Phòng và Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Tuyến đường sắt cơ bản bám theo hành lang vành đai 4 góp phần hoàn thiện mạng lưới kết cấu hạ tầng liên vùng giữa Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh.
Anh Duy
