Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Trong các cơ sở nhà đất bị thanh tra có nhà, đất số 23 và 25 Tông Đản với tổng diện tích khoảng 9.500 m2 thuộc khuôn viên Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia). Đến tháng 6/2026, bảo tàng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do vướng việc lấn chiếm nhà, đất tại số 23 Tông Đản.
Thanh tra cho hay, trước đây ngôi nhà số 23 Tông Đản được hai nguyên giám đốc bảo tàng sử dụng làm nhà ở trong quá trình công tác, từ năm 1966 đến 2007. Ông Đặng Xuân Thiều, giám đốc đầu tiên của bảo tàng, ở nhà E2 phía trong, diện tích khoảng 211 m2. Ông Phạm Văn Hảo ở nhà E1 phía ngoài, diện tích khoảng 80 m2.
Do gia đình ông Hảo đã được UBND Hà Nội cấp một ngôi nhà khác nên phần nhà E1 rộng khoảng 80 m2 được trả lại cho bảo tàng. Việc bàn giao có sự chứng kiến của đại diện sở ngành, chính quyền và ông Đặng Quốc Thắng (con ông Đặng Xuân Thiều).
Đến tháng 1/2009, gia đình ông Thắng thuê thợ tháo dỡ phần nhà phụ và bức tường ngăn cách giữa phần nhà, đất mà các anh em đang sử dụng. Tuy nhiên phần đất này thuộc quyền quản lý, sử dụng của bảo tàng.
Sau đó, gia đình ông Thắng đã đập phá, thi công trái phép trên phần diện tích này nên Thanh tra xây dựng phường Tràng Tiền lập biên bản đình chỉ. Bảo tàng lúc này cũng lên tiếng vì gia đình ông Thắng lấn chiếm toàn bộ diện tích phía ngoài nhà 23 Tông Đản của bảo tàng.
Một góc Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Ảnh: Bảo tàng
Bảo tàng không biết việc đất bị lấn chiếm được cấp sổ đỏ
Đất vẫn của bảo tàng nhưng hơn hai năm sau, ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm lại cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc với thửa đất tại số 23 Tông Đản. Diện tích được cấp sổ đỏ 304,3 m2.
Cơ quan thanh tra xác định, diện tích này bao gồm 80 m2 đất của bảo tàng mà gia đình ông Thắng đã lấn chiếm. Thế nhưng bảo tàng lại không biết gì về việc cấp sổ đỏ này.
Sau đó, gia đình ông Thắng tiếp tục phá dỡ toàn bộ ngôi nhà số 23 Tông Đản để xây lại, trong đó có cả phần nhà của bảo tàng được giao quản lý, sử dụng. Bảo tàng lúc này gửi công văn đến UBND Hà Nội đề nghị đình chỉ việc phá dỡ trái phép song không nhận được văn bản trả lời, kết luận thanh tra nêu.
Tại thời điểm thanh tra, nhà số 23 Tông Đản đã được xây dựng kiên cố trên toàn bộ diện tích.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm để cá nhân lấn chiếm đất công, hủy hoại tài sản trên đất được giao quản lý, sử dụng thuộc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia từ năm 2011. Thanh tra yêu cầu Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với cơ quan có thẩm quyền làm rõ việc để cá nhân lấn chiếm đất công tại cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản.
Thanh tra cũng kiến nghị UBND Hà Nội giao Thanh tra thành phố làm rõ dấu hiệu hủy hoại tài sản công, lấn chiếm đất công và việc cấp sổ đỏ xảy ra tại cơ sở này.
Phạm Dự
