Sự kiện do Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao Việt Nam đăng cai tổ chức với 130 đại biểu, gồm 70 đại biểu tòa án các nước, 12 đại diện cơ quan ngoại giao và gần 50 đại biểu trong nước. Đây là lần đầu tiên diễn đàn được tổ chức tại một quốc gia ASEAN sau 3 kỳ diễn ra tại Nam Ninh, Trung Quốc.
Ưu tiên xử lý án xuyên biên giới và ứng dụng AI
Sáng nay tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Văn Quảng, Chánh án TAND Tối cao, đánh giá sự kiện mở ra kênh hợp tác nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị và chia sẻ kinh nghiệm nâng cao hiệu quả tư pháp giữa các quốc gia.
"Hợp tác tư pháp ngày càng giữ vai trò nòng cốt trong việc xây dựng nền tảng pháp lý thuận lợi, thực thi công lý, đảm bảo môi trường hợp tác ổn định và minh bạch", ông Nguyễn Văn Quảng nói.
Diễn đàn sẽ tập trung vào ba nội dung: chia sẻ kinh nghiệm xử lý án xuyên biên giới phù hợp điều ước quốc tế; thúc đẩy tòa án điện tử cùng ứng dụng AI hỗ trợ người dân tiếp cận công lý; nhận diện sớm các xu hướng tác động dài hạn đến hệ thống tư pháp.
Chánh án TAND tối cao Việt Nam Nguyễn Văn Quảng phát biểu khai mạc Diễn đàn Tư pháp ASEAN - Trung Quốc lần thứ tư, sáng 10/10, tại Đà Nẵng, Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Đông
Bốn đề xuất từ phía Trung Quốc
Ông Trương Quân, Chánh án TAND Tối cao Trung Quốc, đánh giá sự bùng nổ của công nghệ kéo theo các loại án mới về an toàn dữ liệu, thương mại điện tử xuyên biên giới và AI, đòi hỏi các cơ quan tư pháp phải nâng cao hiệu suất xét xử.
Ông Trương Quân, Chánh án TAND Tối cao Trung Quốc, phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Nguyễn Đông
Về hình sự, các nước cần hoàn thiện điều tra, kiên quyết triệt phá các chuỗi "đen - xám" lừa đảo qua mạng và tội phạm công nghệ cao. Lĩnh vực dân sự hoàn thiện tống đạt văn bản, thu thập chứng cứ, công nhận bản án và đẩy mạnh hòa giải trực tuyến để bảo vệ bình đẳng chủ thể kinh doanh.
"Trí tuệ nhân tạo được xác định là công cụ hỗ trợ xét xử, nguyên tắc cốt lõi là thẩm phán giữ vai trò chủ đạo và quyết định", ông Trương Quân nhấn mạnh khi đề cập đến việc số hóa quy tắc tố tụng.
Đẩy mạnh cải cách tư pháp và tòa án số
Ông Lê Minh Trí, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, nói việc đăng cai sự kiện thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm và đường lối đối ngoại đa phương hóa của Việt Nam. Ông đánh giá cao bốn đề xuất của Chánh án TAND Tối cao Trung Quốc.
Chánh án TAND Tối cao Việt Nam Nguyễn Văn Quảng (bên trái) bắt tay Chánh án TAND Tối cao Trung Quốc Trương Quân tại diễn đàn. Ảnh: Nguyễn Đông
"Việt Nam coi việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh cải cách tư pháp là nội dung trọng tâm. Việt Nam chú trọng mở rộng hợp tác tư pháp quốc tế nhằm hiện đại hóa nền tư pháp, tăng cường phòng chống tội phạm mạng và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân, doanh nghiệp", ông Lê Minh Trí nói.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các đại biểu sẽ thảo luận hai nội dung trọng tâm: hợp tác giải quyết vụ án hình sự, tranh chấp dân sự và thương mại xuyên biên giới trong bối cảnh kỷ nguyên số; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ xét xử, cùng triển vọng tương lai.
Diễn đàn sẽ thông qua Thông cáo chung Đà Nẵng 2026 nhằm định hướng quan hệ tư pháp khu vực thời gian tới.
Nguyễn Đông
