Sáng 6/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Theo Bộ trưởng, việc thành lập hai thành phố đã có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn, vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như quy hoạch của từng địa phương.
Hai tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh hiện có quy mô nền kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, giữ vai trò quan trọng đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước. Việc chuyển đổi mô hình được kỳ vọng tạo tiền đề để hai địa phương tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế và trở thành các cực tăng trưởng.
Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh (Ảnh: Quang Phúc).
Bắc Ninh gần 4 triệu dân, Quảng Ninh có hai đặc khu
Chính phủ đề xuất thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên, dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh hiện nay.
Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có diện tích hơn 6.231 km2, dân số 1,52 triệu người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và hai đặc khu.
Quảng Ninh được đánh giá có vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Đây là tỉnh duy nhất có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc, đồng thời sở hữu hệ thống giao thông đường bộ, hàng không và đường biển tương đối đồng bộ.
Năm 2025, tỉnh Quảng Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 7 cả nước và đứng thứ 4 vùng đồng bằng sông Hồng; tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,89% (đóng góp 2,87% vào tăng trưởng của cả nước và 9,4% vào tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Hồng); thu hút FDI đứng thứ 13 cả nước và đứng thứ 4 trong vùng đồng bằng sông Hồng; thu ngân sách đạt trên 85.909 tỷ đồng. Các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, logistics và công nghiệp chế biến, chế tạo được xác định là nền tảng phát triển của thành phố Quảng Ninh trong tương lai.
Trong khi đó, Bắc Ninh nằm ở cửa ngõ phía đông bắc Hà Nội, trên hành lang kinh tế kết nối ASEAN với Trung Quốc. Địa phương đang hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức, gồm cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, cảng hàng không quốc tế Gia Bình, các tuyến đường bộ và đường sắt kết nối Hà Nội, ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng, trung tâm logistics.
Năm 2025, quy mô kinh tế Bắc Ninh đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng, chiếm 4,1% GDP cả nước và 13,6% quy mô kinh tế của vùng. Kinh tế địa phương tăng 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng; thu ngân sách trên 123.600 tỷ đồng.
Bắc Ninh hiện có hơn 3.660 dự án FDI còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ hai cả nước. Bên cạnh thế mạnh công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ và logistics, địa phương có 8 di sản được UNESCO ghi danh cùng không gian văn hóa Kinh Bắc đặc sắc.
Theo tờ trình, cả hai địa phương đều đáp ứng đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.
Giữ nguyên bộ máy và đội ngũ cán bộ
Về phương án tổ chức sau khi chuyển đổi, Chính phủ đề xuất tiếp tục sử dụng trụ sở và tài sản công hiện có của hai tỉnh. Tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị về cơ bản được giữ nguyên; việc sắp xếp hoặc thành lập mới sẽ thực hiện theo quy định của Đảng và pháp luật.
Trước mắt, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị cũng được giữ nguyên. Hai địa phương sau đó sẽ sắp xếp, bố trí nhân sự phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết thành lập hai thành phố. Hồ sơ đề án đầy đủ, đúng quy định. Việc lấy ý kiến cử tri và Hội đồng nhân dân tại các đơn vị chịu ảnh hưởng trực tiếp đạt tỷ lệ đồng thuận cao.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Quang Phúc).
Ủy ban kiến nghị Quốc hội thông qua hai nghị quyết, đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo Quảng Ninh và Bắc Ninh khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để chính quyền đô thị mới hoạt động đồng bộ.
Cơ quan thẩm tra tán thành để nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9, còn nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9 tới đây.
