Nằm bên ngoài thành phố San Francisco, đảo Alcatraz từng là nhà tù liên bang trong 29 năm. Việc trốn thoát khỏi đây gần như bất khả thi. Đây là nơi giam giữ khoảng 300 tù nhân và trong số này có những tên tội phạm khét tiếng nhất thế giới, như Al Capone.
Với nhiều người, ý nghĩ bị giam trên hòn đảo này là cơn ác mộng. Tuy nhiên, ít người biết câu chuyện về những đứa trẻ lớn lên trên đảo và coi Alcatraz là "nhà" .
Ở Alcatraz, hàng hóa được cung cấp định kỳ từ đất liền vào, nhưng phần lớn vẫn là tự cung tự cấp.
Nhiều nhân viên nhà tù tình nguyện sống trên đảo toàn thời gian để đổi lấy tiền thuê nhà ưu đãi chỉ 18 USD/tháng (tương đương 200 USD hiện tại), lại có tầm nhìn triệu đô ra Vịnh San Francisco. Với nhiều gia đình, cơ hội được sống ở đảo là giấc mơ thành hiện thực, do giá thuê nhà ở San Francisco thường rất đắt đỏ.
Hơn 100 đứa trẻ sinh sống trên đảo, thậm chí có em bé sinh ra ở đây. Tất cả đều phải đi thuyền ra vào đảo để đến trường ở thành phố San Francisco, vì vậy thân thiết với nhau.
Trẻ em và cư dân Alcatraz vào thành phố đi học, đi làm bằng những chuyến tàu. Chuyến muộn nhất 23h30. Ảnh: Alcatraz History
Hòn đảo này có những tòa nhà ba tầng, nhà song lập và thậm chí cả những ngôi nhà nhỏ riêng biệt. Mặc dù không xa nơi giam giữ hàng trăm tội phạm, cư dân ở đây vẫn không bao giờ khóa cửa, bởi xét cho cùng lính canh và cảnh sát có mặt khắp nơi, những kẻ xấu thì đang ở sau song sắt.
Trên đảo không có những bãi cỏ rộng, vì vậy trẻ em dành phần lớn thời gian trượt patin trên những con đường chỉ thỉnh thoảng mới có xe cộ qua lại. Chúng chơi bóng chày, thả diều và đua xe đạp.
Nhưng có quy định nghiêm ngặt là trẻ em không được phép chơi súng đồ chơi hoặc chơi các trò chơi như "cảnh sát và kẻ cướp" (vì lý do hiển nhiên).
Hai phần ba hòn đảo bị phong tỏa, có nghĩa là người dân thường không được phép vào khu vực giam giữ tù nhân. Trong khi người lớn thường sợ hãi khi đến đó và hầu hết giữ khoảng cách, bọn trẻ lại coi đó là thử thách.
Chúng sẽ leo lên những tảng đá để cố gắng nhìn trộm vào bên trong hàng rào. Lính canh nhìn thấy và sẽ bỏ qua, miễn là bọn trẻ không gây ra rắc rối.
Ảnh chụp từ album gia đình về lớp học mẫu giáo và những ngôi nhà trên đảo. Nguồn: Hiệp hội Cựu học sinh Alcatraz. Ảnh: Alcatraz Alumni Association
Những người hàng xóm
Những tù nhân bị giam giữ vì các tội không bạo lực đã làm nhiều việc cho các gia đình sống trên đảo như giặt giũ, nhặt rác và làm vườn. Vì vậy, các bậc phụ huynh không chỉ được thuê nhà giá rẻ mà còn được làm hầu hết việc nhà miễn phí.
Joyce Ritz, một đứa trẻ lớn lên trên đảo, kể với Reuters rằng đôi giày của cô được Al Capone sửa chữa, và ông ta đã ký tên ở dưới đế da. Giờ đây, khi trưởng thành, cô tự trách mình vì biết rằng chúng sẽ đáng giá cả một gia tài nếu còn giữ đến bây giờ.
Bọn trẻ thấy tù nhân thường vẫy tay chào. Thỉnh thoảng, chúng còn trò chuyện ngắn hoặc giúp họ chất rác lên thùng xe tải.
Một số đứa trẻ sau này có thể kể từng tiếp xúc với những tù nhân khét tiếng và họ còn giao sữa, sửa giày, thông cống bồn cầu cho nhà mình.
"Chẳng có gì phải sợ hãi. Alcatraz với bọn tôi khi đó cũng thú vị như Hawai vậy", một cựu cư dân ở đây nói.
Năm 1946, các tù nhân bằng cách nào đó có súng và nhà tù trở nên hỗn loạn. Hai lính canh bị giết, nhưng khu vực sinh hoạt vẫn an toàn.
Bọn trẻ không gặp nguy hiểm, nhưng việc đó đủ để khiến chúng nhận ra thực tế cuộc sống. Bọn trẻ tránh xa nhà tù và không còn cố gắng kết bạn với các tù nhân.
Sự kết thúc của một kỷ nguyên
Nhà tù Alcatraz đóng cửa ngày 21/3/1963. Nhiều người đã rời đảo, song vẫn có một số ở lại. Nhiều đứa trẻ lớn lên ở Alcatraz không muốn rời đi. Một số thậm chí còn quay lại nhà tù để làm hướng dẫn viên du lịch khi nơi này mở cửa cho công chúng.
Nhiều khu dân cư đã bị phá bỏ nhưng những ký ức vẫn còn mãi. Những đứa trẻ lớn lên ở đó nói rằng khi gặp người mới đã dễ dàng bắt chuyện hơn với câu chào: "Tôi từng sống ở Alcatraz".
Cuộc hội ngộ của "những đứa trẻ Alcatraz năm đó". Ảnh: History Collection
Những người lớn lên trên đảo tổ chức "Hội ngộ cựu học sinh" mỗi năm một lần, thực chất giống như buổi họp mặt gia đình hơn. Do dân số già đi và chuyển đến nhiều nơi khác nhau trong nước, số người tham dự hội ngộ giảm từ hơn 200 xuống chỉ còn 20 người. Và việc này kết thúc vào năm 2018.
Nhiều cư dân cũ vẫn còn những kỷ niệm đẹp về đảo Alcatraz như quê hương lý tưởng vào những năm 1950.
Trẻ em ở Alcatraz. Ảnh: Alcatraz Tour
Hải Thư (Theo History Collection)
