Lindsay Clancy, 36 tuổi, đang bị xét xử tại Tòa Thượng thẩm Plymouth, bang Massachusetts vì tội siết cổ ba con - Cora (5 tuổi), Dawson (3 tuổi) và Callan (8 tháng tuổi) - tại nhà riêng ở thị trấn Duxbury, bang Massachusetts, vào ngày 24/1/2023.
Bên công tố cho rằng Lindsay cố tình giết các con, lập luận cô đã bảo chồng đi ra ngoài làm việc vặt rồi làm hại những đứa trẻ, sau đó tự tử bất thành dẫn đến liệt nửa người dưới. Công tố viên nhận định bị cáo hành động tỉnh táo, có tính toán kỹ lưỡng và phải chịu trách nhiệm hình sự.
Lindsay đã thừa nhận hành vi sát hại ba con. Các luật sư bào chữa không phủ nhận việc cô đã làm, nhưng cho rằng cô không phải chịu trách nhiệm hình sự. Họ lập luận rằng vào thời điểm đó, Lindsay phải chịu đựng chứng rối loạn tâm thần sau sinh và bệnh tâm lý nghiêm trọng.
Lindsay Clancy trên tòa ngày 22/7. Ảnh: The Patriot Ledger
Tuy nhiên, đám đông "nhà phân tích online" lại đang chĩa mũi dùi vào chồng cũ của Lindsay, Patrick, và đổ lỗi cho anh về cái chết của các con.
Sự quan tâm quá lớn của công chúng đối với vụ án đã tạo ra một làn sóng soi mói trên mạng nhắm vào một người mà theo mọi thông tin, hoàn toàn không phải là nghi phạm. Các chuyên gia cho biết, sự thiếu niềm tin vào giới chức trách cùng với thông tin sai lệch lan truyền trong các cộng đồng trực tuyến thường khiến mọi người xây dựng các giả thuyết thay thế - vốn là công cụ câu tương tác trên mạng xã hội.
'Tôi không tin...'
Bởi Lindsay đã đồng ý với những gì được gọi là sự thỏa thuận về các tình tiết trong vụ án, các công tố viên không cần phải trình bày toàn bộ bằng chứng trước tòa. Khi có một khoảng trống trong phiên tòa được truyền hình trực tiếp, nó tạo ra một lỗ hổng mà nhiều nhà sáng tạo nội dung đang cố lấp đầy bằng các giả thuyết thay thế.
Nhiều người đang nghiêng về những phỏng đoán vô căn cứ của riêng họ, ngay cả khi chúng không được chứng minh.
Một người dùng TikTok cho biết: "Tôi không tin Lindsay Clancy đã phạm những tội ác này. Tôi hoàn toàn tin rằng Patrick đã thuyết phục cô ấy nghĩ rằng cô ấy đã làm vậy".
Luật sư Howard Cooper thuộc Todd & Weld, công ty luật đại diện cho Patrick, gọi những tuyên bố như vậy là hoàn toàn sai sự thật và mang tính phỉ báng, đồng thời cảnh báo về những hậu quả thực tế mà các cáo buộc đó có thể gây ra.
Một chuyên gia cho rằng những giả thuyết lan truyền trên mạng này bắt nguồn từ việc mọi người đang chật vật tìm kiếm một lời giải thích thỏa đáng cho những gì đã xảy ra.
"Khi một người mẹ giết con mình, bạn sẽ có xu hướng tự nhủ 'điều đó không thể nào xảy ra được'", Michael Wagner, Giám đốc Trường Báo chí và Truyền thông Đại chúng thuộc Đại học Wisconsin-Madison, cho biết. Nghiên cứu của ông tập trung vào việc trải nghiệm của cá nhân trong môi trường trực tuyến liên quan như thế nào đến những gì họ tin là sự thật.
Trào lưu 'thám tử online'
Với lời thú nhận của Lindsay cùng bằng chứng cho thấy Patrick không có mặt ở nhà lúc xảy ra án mạng, tại sao các "thám tử online" vẫn say sưa mổ xẻ các chi tiết để cố gắng tìm ra một lời giải thích khác cho những cái chết?
Phản ứng của Patrick Clancy khi phiên tòa ngày 27/7 trình chiếu những bức ảnh chụp anh cùng các con trong chuyến du lịch một tháng trước án mạng. Ảnh: The Patriot Ledger
Nghiên cứu của Wagner chỉ ra rằng khi mọi người có nhiều kiến thức về một chủ đề nhưng lại thiếu niềm tin vào các thể chế, họ sẽ dễ hùa theo các thuyết âm mưu hơn. Theo Wagner, những thuyết âm mưu đó thường là cách nhìn nhận thế giới nhằm đưa ra câu trả lời khi kết quả thực sự lại quá khó chấp nhận đối với họ.
"Nếu họ theo dõi phiên tòa và nắm được nhiều chi tiết, nhưng không tin tưởng hệ thống pháp luật, không tin cảnh sát, cũng không tin vào phương tiện truyền thông, họ có thể dễ bám vào các thuyết âm mưu như một cách để giải thích tại sao kết quả mà họ cho là nên xảy ra lại không diễn ra", Wagner phân tích thêm và gọi hiện tượng này là "sự kết hợp của các yếu tố tiêu cực thúc đẩy tư duy âm mưu".
Wagner cũng cho biết, những thứ có xu hướng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội thường mang tính cảm xúc cao hoặc không thể kiểm chứng, sai sự thật. "Khi mọi người thấy những nội dung đó xuất hiện liên tục trên bảng tin của họ, vì thuật toán luôn ưu tiên loại nội dung này, họ cũng sẽ dễ bị lôi cuốn vào tư duy âm mưu hơn", ông chia sẻ.
Góp phần vào vấn đề này cũng có thể là việc mọi người đang xem các đoạn trích từ phiên tòa được truyền hình dưới dạng "những phân đoạn đã bị cắt gọt quá mức" trên mạng xã hội, thường là từ những nhà sáng tạo nội dung có ý đồ riêng, chẳng hạn như muốn chứng tỏ: "Không thể là cô ấy; chắc chắn phải có uẩn khúc nào khác".
Wagner cho rằng mọi người cũng thường quá bảo thủ với góc nhìn của mình, đến mức khi có bằng chứng trái ngược được đưa ra, họ sẽ luôn tìm cách để bác bằng chứng đó. "Trớ trêu thay, điều này xảy ra nhiều nhất ở những người có học thức, bởi họ đã được dạy cách tranh luận bằng chứng cứ", Wagner bổ sung.
Đối với nhiều người, lý do có thể chỉ đơn giản thế này: Sự kinh hoàng và bi kịch không thể tưởng tượng nổi về một người phụ nữ - được mô tả là người mẹ hết mực yêu thương con nhưng lại mắc kẹt trong khủng hoảng tâm lý - tự tay chấm dứt sinh mạng của những đứa trẻ mà mình thương yêu, có lẽ là một sự thật quá đỗi tàn nhẫn để có thể chấp nhận.
Phiên tòa được theo dõi sát sao của Lindsay đang tiến đến phần tranh luận cuối cùng, sau khi bên công tố mời các nhà tâm lý học pháp y và bác sĩ tâm thần pháp y ra làm chứng.
Tuệ Anh (theo CNN, NBC)