Khu đất đã được người con trai thứ 3 xây dựng nhà ở, xưởng gỗ nhiều năm - Ảnh: HẢI LAM
TAND khu vực 7 (tỉnh Bắc Ninh) mới đây mở lại phiên xét xử vụ kiện tranh chấp quyền sử dụng đất giữa nguyên đơn là cụ Dũng (86 tuổi) và bị đơn là ông Minh (55 tuổi, con trai ông Dũng, tên các nhân vật đã thay đổi).
Tại tòa, cả hai cha con cụ Dũng vắng mặt, ủy quyền cho luật sư và người đại diện.
Cha 86 tuổi kiện con trai đòi lại đất
Trình bày quan điểm, phía cụ Dũng cho biết toàn bộ diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc từ cha mẹ đẻ, được vợ chồng ông khai hoang lên 595 m2.
Vợ chồng cụ có năm người con, ông Minh là con thứ ba. Năm 1980, vợ cụ Dũng qua đời, sau đó cụ tái hôn và không có thêm con.
Quá trình sinh sống, do nhà đông người, cụ Dũng chia đôi thửa đất, gồm 321 m2 để vợ chồng cụ ở và 274 m2 dựng một gian nhà cho các con.
Năm 2020, ông Minh có nguyện vọng xin đất nên cụ Dũng đồng ý (bằng miệng) chia cho một nửa thửa đất 274 m2, nửa còn lại để cho người con trai thứ hai. Ông Minh sau đó xây nhà kiên cố trên phần đất được chia.
Mâu thuẫn bùng phát vào năm 2024, khi người con trai thứ hai có nhu cầu chuyển về quê sinh sống, yêu cầu bàn giao nửa còn lại của thửa đất 274 m2 để tách thửa nhưng ông Minh không chịu. Quá trình tìm hiểu, cụ Dũng phát hiện con trai thứ ba đã tự ý đăng ký sổ đỏ đứng tên toàn bộ diện tích đất từ năm 2000.
Phía cụ Dũng khẳng định không muốn khởi kiện con, tuổi đã cao không muốn tranh giành gì. Ban đầu, cụ chỉ cần con trả lại nửa đất để người anh về quê có chỗ ở. Nhưng quá trình sinh hoạt, cụ cho rằng ông minh "có hành vi bất hiếu, chửi mắng nặng lời" khiến cụ quyết định kiện đòi lại toàn bộ thửa đất 274 m2, hủy sổ đỏ đứng tên ông Minh.
Luật sư của cụ Dũng cho rằng thời điểm cấp sổ cho hai thửa đất vào năm 2000, cán bộ đã tự lập hồ sơ, các hộ dân giáp ranh không hề biết hay ký xác nhận ranh giới. Cạnh đó, cụ Dũng cũng chưa từng ký hay cho phép ai ký thay.
Việc lấy chữ ký chỉ được tiến hành vào năm 2007, sau khi sổ đã được cấp, nhằm hợp thức hóa hồ sơ. Điều quan trọng nhất, nguyên đơn nhiều lần nhấn mạnh, là chưa từng "cho hẳn" mà chỉ "cho mượn" nửa thửa đất để ông Minh ra ở riêng.
Người con khẳng định đất được cho hợp pháp
TAND khu vực 7 (tỉnh Bắc Ninh), nơi xét xử vụ án - Ảnh: DANH TRỌNG
Ngược lại với cụ Dũng, ông Minh cho hay từ năm 1991, cả cha và ông bà nội, khi đó vẫn còn sống, minh mẫn, đều chung ý nguyện tặng thửa đất 274 m2 cho ông. Việc này có sự chứng kiến, đồng ý của các thành viên trong gia đình.
Ông Minh khẳng định thửa đất thuộc quyền sở hữu của vợ chồng mình chứ không phải của cha, nên không chấp nhận yêu cầu hủy sổ đỏ cũng như việc cha tự ý cắt một nửa đất cho anh trai.
Trình bày quan điểm thay mặt bị đơn, luật sư Nguyễn Đại Hải và Chu Thị Thu Hoài khẳng định thân chủ không bao giờ có hành vi thiếu chuẩn mực với cha.
Gần 40 năm qua, ông Minh là người duy nhất trực tiếp chăm nom cha và mẹ kế, hai bên sống hòa thuận. Khi mẹ kế đau ốm, vợ chồng ông lo chạy chữa, đến lúc bà mất cũng đứng ra làm tang lễ, thờ cúng, nên không thể nói là bất hiếu.
Cha 86 tuổi kiện con trai đòi lại đất sau hơn 30 năm giao cho ở riêngĐỌC NGAY
Luật sư cho biết toàn bộ đất đã được chính nguyên đơn xác định có nguồn gốc từ phía cha mẹ cụ Dũng. Hai cụ lần lượt qua đời năm 2006 và 2011, nghĩa là sau khi sổ đỏ đã được cấp cho ông Minh.
Năm 2000, cụ Dũng làm thủ tục, ký các giấy tờ để thực hiện cấp sổ đỏ cho hai nhà. Sau khi cấp, cả hai sổ đều do cụ Dũng giữ.
Đến năm 2007, ông Minh cần vay vốn thì cụ mới giao sổ của thửa 274 m2, do đó không có chuyện ông Minh bí mật đi kê khai mà cha không biết.
Hơn thế, suốt hơn 30 năm, ông Minh là người đóng thuế cho toàn bộ thửa 274 m2. Theo quy định của luật Đất đai, ai có quyền sử dụng đất hoặc đang sử dụng đất thực tế thì người đó có trách nhiệm đóng thuế sử dụng đất hàng năm.
Luật sư cũng cung cấp một số tài liệu chứng minh quá trình cấp sổ đỏ là đúng quy định. Sổ cấp hơn 30 năm, ở ổn định, lâu dài, gia đình ông Minh xây dựng nhà xưởng, công trình trên đất, cụ Dũng biết và không phản đối.
Phía nguyên đơn lúc này xin sửa lại yêu cầu khởi kiện, chỉ cần lấy lại một nửa phần thửa đất 274 m2, không đòi hết cả thửa như ban đầu. Nguyên đơn cũng không yêu cầu phía ông Minh phá dỡ công trình. Riêng về sổ đỏ, nguyên đơn vẫn cho rằng cấp không đúng.
Viện kiểm sát chỉ ra nhiều điểm chưa thống nhất, tranh chấp chưa ngã ngũ
Sau 4 tiếng tranh luận, hai bên giữ nguyên quan điểm. Viện kiểm sát nhận thấy quá trình đối đáp phát sinh nhiều chi tiết chưa thống nhất như sau khi cấp sổ đỏ thì sổ giao cho ai giữ, ai là người kê khai, lập hồ sơ xin cấp sổ, gia đình ông Minh thực tế có sử dụng đất liên tục hay không...
Do vậy, đại diện viện kiểm sát đề nghị tòa tạm ngừng để thu thập lời khai.
Hội đồng xét xử sau khi hội ý quyết định ngừng phân xử để làm rõ các nội dung viện kiểm sát kiến nghị.
Phiên tòa mở lại vào ngày 16-9 tới.
