An ninh - Pháp luật

Từ người đi tù đến ông chủ 2 trại nấm

(TP HCM) Sau hơn 4 năm chấp hành án tù, Ngô Quang Minh gây dựng hai cơ sở trồng nấm bào ngư, tạo việc làm và hỗ trợ chỗ ở cho những người cùng cảnh ngộ.

Từ người đi tù đến ông chủ 2 trại nấm
Từ người đi tù đến ông chủ 2 trại nấm

Trở về địa phương năm 2025 sau hơn 4 năm chấp hành án tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Ngô Quang Minh, 41 tuổi, từng lo lắng về công việc và cuộc sống. Anh liên hệ với Đại úy Hà Như Huỳnh, cán bộ quản giáo đã động viên mình trong thời gian cải tạo, bày tỏ mong muốn có một công việc lương thiện, trước mắt đủ nuôi sống bản thân.

Người cán bộ gợi ý Minh thử trồng nấm bào ngư, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ kết nối đầu ra cho sản phẩm. "Anh Huỳnh nói cứ làm, nếu chưa có kênh tiêu thụ thì anh sẽ hỗ trợ. Nhờ vậy, tôi có thêm động lực để cố gắng từng ngày", Minh kể.

Từ công việc này, Minh dần ổn định cuộc sống, gây dựng được hai cơ sở trồng nấm tại Bình Tân và Bình Chánh. Anh còn nhận 3 người từng chấp hành án tù vào làm việc. Hai người khác được Minh hỗ trợ mở cơ sở trồng nấm riêng, đồng thời bao tiêu sản phẩm.

Anh cũng xây dựng phòng trọ để những người mới trở về có nơi ở, yên tâm làm việc, giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt ban đầu.

"Tôi từng có sai lầm trong quá khứ và đã có cơ hội trở về. Tôi làm được thì các anh em cũng sẽ làm được", Minh chia sẻ.

Người quản giáo đồng hành từ trại giam đến ngày trở về

Chiều 19/11, tại chương trình truyền thông về công tác tái hòa nhập cộng đồng khu vực phía Nam năm 2026, Minh bước lên sân khấu, hát ca khúc Tôi phi thường để tri ân Đại úy Hà Như Huỳnh.

Anh nói chưa bao giờ nghĩ có ngày mình được đứng trên một sân khấu lớn như vậy. Bài hát là lời cảm ơn gửi đến người cán bộ đã giúp đỡ anh từ trong trại giam đến khi trở về cộng đồng.

Ngô Quang Minh (giữa) chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Phạm Hải

Đại úy Hà Như Huỳnh (trái) và Ngô Quang Minh (giữa), chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Phạm Hải

Trong thời gian chấp hành án, Minh từng vi phạm nội quy, bị xử lý kỷ luật và không được đề nghị giảm thời hạn chấp hành án ở đợt đó. Anh chán nản, thường xuyên nhớ gia đình, nhất là người mẹ đã lớn tuổi, sức khỏe yếu. Nhận thấy những biểu hiện không tích cực của Minh, Đại úy Huỳnh gặp riêng, trò chuyện và động viên.

"Tôi nói với Minh rằng chỉ vì một hành động theo bản năng mà anh đã đánh mất cơ hội được giảm án lần này. Người thân mong anh trở về phải chờ thêm, trong khi anh chỉ nói thương họ mà chưa thể hiện bằng hành động", Đại úy Huỳnh kể.

Người cán bộ khuyên Minh sống bằng bản lĩnh, lý trí, nghiêm túc thay đổi từ suy nghĩ đến hành động để có cơ hội được giảm thời hạn chấp hành án ở những đợt tiếp theo. Cuộc sống sau này do chính anh quyết định.

Những lời động viên giúp Minh nhìn lại bản thân, tích cực cải tạo và học nghề. Khi trở về, anh tiếp tục tìm đến Đại úy Huỳnh để hỏi hướng làm ăn. Sự hỗ trợ về kỹ thuật và đầu ra sản phẩm đã giúp Minh có thêm động lực bắt đầu công việc trồng nấm.

Có việc làm, tìm lại tình cảm gia đình

Với Minh, làm lại cuộc đời không chỉ là có công việc và thu nhập. Anh còn phải hàn gắn tình cảm với con sau nhiều năm xa cách.

Ngày mới trở về, Minh nhận thấy khoảng cách giữa hai cha con khá lớn. Trong những bữa cơm, mỗi khi muốn xin bố mua món đồ gì, con thường chỉ hỏi mẹ, bởi đã quen với việc thiếu vắng cha.

Nhớ lời Đại úy Huỳnh dặn rằng muốn người khác hiểu mình thì trước hết phải hiểu họ, Minh cố gắng dành thêm thời gian cho con. Dù cơ sở trồng nấm cách nhà hơn 30 km, mỗi ngày anh vẫn thu xếp đưa đón con đi học vào buổi sáng và chiều.

Đến nay, tình cảm cha con dần gắn kết. Minh xem đây là một trong những điều ý nghĩa nhất sau khi trở về.

Đại úy Hà Như Huỳnh cho rằng việc hỗ trợ người chấp hành án tái hòa nhập cộng đồng không chỉ dừng ở tư vấn tâm lý, hướng dẫn thủ tục pháp lý, điều kiện vay vốn hay định hướng nghề nghiệp. Quan trọng hơn là giúp họ có niềm tin làm lại, động lực phấn đấu và bản lĩnh đối diện những cám dỗ, khó khăn ngoài xã hội.

"Quá trình này cần bắt đầu từ khi phạm nhân mới vào cơ sở giam giữ, thông qua sự kiên trì giáo dục, động viên của cán bộ quản giáo, chứ không đợi đến khi họ chuẩn bị mãn hạn tù", Đại úy Huỳnh chia sẻ.

Hiện anh Minh có 2 cơ sở nấm bào ngư, tạo việc làm cho nhiều người sau khi chấp hành án tù. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Hiện anh Minh có 2 cơ sở nấm bào ngư, tạo việc làm cho nhiều người sau khi chấp hành án tù. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Gần 92.000 người ra tù chưa có việc làm ổn định

Tại chương trình, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Công an, cho biết cả nước hiện có hơn 162.000 người chấp hành xong án tù được hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, trong đó hơn 70.000 người có việc làm ổn định. Các địa phương đã xây dựng, nhân rộng gần 1.850 mô hình hỗ trợ, bố trí kinh phí giúp người trở về ổn định cuộc sống.

Giai đoạn 2020-2025, tỷ lệ tái phạm tội của người chấp hành xong án tù trung bình ở mức 1,73%, góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự.

Tuy nhiên, công tác tái hòa nhập cộng đồng vẫn còn hạn chế trong hướng nghiệp, dạy nghề, tư vấn pháp luật, giới thiệu việc làm và hỗ trợ vốn. Sự phối hợp giữa các ngành, đoàn thể và doanh nghiệp chưa chặt chẽ.

Theo lãnh đạo Bộ Công an, cả nước hiện còn gần 92.000 người chấp hành xong án tù chưa có việc làm hoặc việc làm không ổn định. Mỗi năm, khoảng 55.000-60.000 người được đặc xá hoặc mãn hạn tù trở về địa phương.

Bên cạnh khó khăn tìm việc, định kiến xã hội và tâm lý mặc cảm cũng là rào cản với người từng lầm lỡ. Vì vậy, cần sự chung tay của gia đình, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng để giúp họ ổn định cuộc sống.

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an phát biểu tại chương trình. Ảnh: Phạm Hải

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an phát biểu tại chương trình. Ảnh: Phạm Hải

Chiều nay, chương trình về công tác tái hòa nhập cộng đồng khu vực phía Nam còn có cuộc hội ngộ xúc động của nữ phạm nhân 26 tuổi, đang chấp hành án 18 năm tù về tội liên quan đến ma túy. Được ban tổ chức sắp xếp, cô bất ngờ gặp lại mẹ, em trai và con gái vừa vào lớp 1.

Niềm vui đoàn tụ xen lẫn nỗi đau khi mẹ trao cho cô di ảnh người cha đã qua đời trong thời gian cô ở tù. Ôm di ảnh cha, cô nghẹn ngào hứa sẽ cải tạo tốt để sớm trở về với gia đình, đồng thời cảm ơn ban tổ chức đã tạo cơ hội gặp người thân, tiếp thêm động lực cho những năm tháng chấp hành án còn lại.

Phạm Hải