“Dù ai đi lễ bốn phương
Không bằng linh hiển thắp hương đền Cùng”.
Đền Cùng - Giếng Ngọc
Bước qua cổng tam quan phủ rêu phong của Đền Cùng, du khách sẽ thấy một quần thể kiến trúc cổ kính, hài hòa, vừa gần gũi uy nghiêm. Không gian tại đây thoáng đãng, với nhiều cây cổ thụ xanh mát quanh năm, mang lại cho du khách cảm giác yên bình và trong lành. Những lớp rêu phong bám trên các gốc cây cổ thụ như một minh chứng cho lịch sử lâu đời của ngôi đền.
Đền Cùng - Giếng Ngọc là chốn địa linh, hiển ứng thờ Mẫu Tam Phủ từ ngàn xưa. Sự linh hiển của Đền Cùng đã nổi tiếng khắp dân gian từ lâu đời, từ thời Tiền Lý, Tiền Lê, thời Lý quan quân triều đình đánh giặc dọc tuyến sông Cầu, có đến chốn này cầu đảo và đều được ứng nghiệm đánh bại quân xâm lược…
Du khách xin nước Giếng Ngọc
Ngày nay Đền Cùng - Giếng Ngọc là điểm du lịch thu hút đông đảo khách thập phương về thăm quan, cầu tình duyên, công danh sự nghiệp, gia đạo tốt lành. Đền Cùng thờ hai nàng công chúa Tiên Dung và Thủy Tiên, con của vua Lý Thánh Tông. vốn có công lập làng và truyền nghề cho dân.
Phía trước đền có một giếng nước trong mát tự nhiên được chảy ra từ núi Kim Lĩnh mà dân làng gọi là giếng Ngọc. Giếng Ngọc có hình bán nguyệt, rộng khoảng 20m2, gồm 11 bậc gạch, 4 bậc đá và 1 bậc gỗ lim ở sát mép giếng. Dưới đáy giếng là lớp đá ong tự nhiên sâu khoảng 10m, nước giếng ngọc màu xanh trong, có thể nhìn xuống tận đáy. Từ lâu Giếng Ngọc nổi tiếng là nơi có dòng nước ngọt lành chứa đựng nhiều câu chuyện ly kỳ về ba “ông cá thần”, nơi tham quan thú vị với du khách khi về thăm quê hương Quan họ.
Quanh năm nước giếng trong mát và không bao giờ cạn, không biết có phải vì uống nước ở giếng này mà con gái làng Diềm ai cũng đằm thắm, giọng người làng Diềm rất mượt, rất ấm, mà lại thanh (vang, dền, nền nẩy). Người làng Diềm có một thói quen cha truyền con nối là múc nước giếng Ngọc về để pha trà, nấu rượu dù hệ thống nước máy trong làng đã được đầu tư về tới tận từng hộ gia đình. Tương truyền, trong giếng Ngọc có cá thần đã sống cả nghìn năm tuổi mà nhân dân trong vùng vẫn gọi với cái tên thành kính “ông cá thần”. Trải qua không biết bao nhiêu thăng trầm với người dân làng Diềm, tuy nhiên ba ông cá thần vẫn một lòng thủy chung với giếng Ngọc mà chưa hề rời xa. Có những trận lũ lịch sử vào các năm 1957, 1971 khiến làng Diềm, trong đó có giếng Ngọc ngập sâu dưới cả chục mét nước, nhưng tuyệt nhiên ba ông cá vẫn ở lại trong giếng chứ không dời đi đâu.
Ba ông cá thần dưới Giếng Ngọc
Với người làng Diềm, giếng Ngọc - cá thần là niềm tự hào, là chốn linh thiêng luôn được họ trân trọng, giữ gìn. Theo phong tục truyền thống, ngày 3/3 âm lịch hàng năm là ngày Tết Thanh Minh, được coi là lễ hội đền Cùng, để tưởng nhớ công lao của hai nàng công chúa Ngọc Dung và Thủy Tiên. Trong ngày này, họ sẽ tiến hành lễ tát giếng, dọn dẹp vệ sinh và tu bổ phần hư hại xung quanh giếng. Người dân còn khiêng kiệu múc nước từ giếng đến đền thờ để cầu mong một năm mới mạnh khỏe, mưa thuận, gió hòa. Thời điểm quan trọng, thu hút du khách từ khắp nơi đến tham gia.
Với sự linh thiêng và những câu chuyện huyền bí được lưu truyền qua nhiều thế hệ, du khách đến Đền Cùng Giếng Ngọc không chỉ để cầu may mắn cho năm mới mà còn mong muốn tự tay lấy nước giếng để thanh lọc cơ thể và làm mới tinh thần, hy vọng một năm tràn đầy niềm vui.
Nguồn: svhttdl2.bacninh.gov.vn
