Không chỉ có những cảnh quan thiên nhiên đẹp, Bắc Ninh còn được biết đến là một miền đất đa dạng về bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh các phong tục tập quán, các lễ hội, các loại hình nghệ thuật… thì văn hóa ẩm thực của đồng bào các dân tộc nơi đây cũng góp phần quan trọng trong việc phát triển du lịch của tỉnh hiện nay.
Cách trung tâm tỉnh Bắc Ninh khoảng 90km, hồ khe Chão hay còn được gọi là hồ Khe Chảo nằm ở xã Dương Hưu tỉnh Bắc Ninh. Hồ Khe Chão không chỉ là công trình thủy lợi lớn cung cấp nước tưới cho vài trăm ha đất nông nghiệp của một số vùng lân cân mà còn là một điểm đến du lịch lý tưởng trong hành trình khám phá thiên nhiên tươi đẹp tại Bắc Ninh của khách du lịch.
Với cách làm lấy cộng đồng làm chủ thể, bảo tồn văn hóa làm nền tảng, nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đang từng bước hình thành những sản phẩm du lịch đặc sắc, góp phần tạo sinh kế cho người dân và làm giàu thêm bản sắc văn hóa quê hương.
Sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú cùng hệ thống làng nghề truyền thống đặc sắc, Bắc Ninh có nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm quà lưu niệm mang bản sắc riêng.
Đền thờ Cao Lỗ Vương cổ kính, linh thiêng nằm trên bãi bồi ven sông Đuống thuộc thôn Đại Trung (tên nôm là làng Lớ, xã Cao Đức, tỉnh Bắc Ninh). Đây là nơi tôn thờ tướng quân Cao Lỗ - người có công chế tạo nỏ thần giúp Thục Phán An Dương Vương đánh giặc.
Sau hợp nhất, không gian du lịch Bắc Ninh được mở rộng với nhiều lợi thế về di sản văn hóa, loại hình du lịch. Đây là cơ sở để các địa phương, doanh nghiệp lữ hành tăng cường liên kết, xây dựng sản phẩm mới, thu hút du khách và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch địa phương.
Với hơn 1.800 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó cây ăn quả giữ vai trò chủ lực, xã Nam Dương (Bắc Ninh) có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn.
Không chỉ là mùa thu hoạch rộn ràng của người nông dân, mùa vải thiều ở Bắc Ninh đang từng bước trở thành “mùa vàng” của ngành du lịch. Những vườn vải đỏ rực khắp vùng quê đã tạo sức hút riêng, mở ra hướng phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Liên tiếp tổ chức thành công các sự kiện văn hóa quy mô lớn, tạo dấu ấn đậm nét, Bắc Ninh ngày càng khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam.
“Hỡi cô thắt lưng bao xanh/ Có về làng Mái với anh thì về/ Làng Mái có lịch có lề/ Có sông tắm mát, có nghề làm tranh". Làng Đông Hồ, còn gọi là làng Mái (nay thuộc phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh), từ lâu đã được người dân gần xa biết đến với cái tên thân thuộc “làng tranh Đông Hồ”.
Giữa cánh đồng lúa xanh ở xã Tân Chi (Bắc Ninh), con đường nhỏ dẫn vào nhà thờ Nam Viên bất ngờ trở thành điểm check-in được săn đón nhờ hàng phượng đỏ và bằng lăng tím nở rực cùng lúc, tạo nên khung cảnh đậm chất mùa hè miền Bắc.
Với sự phát triển của truyền thông và công nghệ số, vai trò của nghệ nhân đang có sự chuyển dịch từ “người giữ lửa” sang tạo ra giá trị. Nghệ nhân không chỉ làm nghề trong phạm vi gia đình hay làng xóm mà còn trực tiếp tham gia vào các hoạt động du lịch, trình diễn, quảng bá di sản...
Những lớp trầm tích văn hóa ngàn năm đã để lại cho Bắc Ninh một "kho báu" di sản quý giá, trở thành nguồn lực đặc biệt tạo sức bật mới cho du lịch văn hóa tâm linh. Nếu biết đánh thức nguồn tài nguyên dồi dào đó bằng tư duy làm du lịch hiện đại, lấy trải nghiệm và cảm xúc của du khách làm trung tâm, Bắc Ninh có thể trở thành điểm đến văn hóa tâm linh hàng đầu miền Bắc.