Bắc Ninh: Mở rộng không gian phát triển du lịch học đường

Sau sáp nhập, Bắc Ninh không chỉ mở ra một không gian phát triển kinh tế - xã hội mới mà còn tạo ra những điều kiện thuận lợi để tái cấu trúc ngành du lịch theo hướng đa dạng, bền vững và giàu bản sắc. Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển toàn diện theo hướng tăng cường các hoạt động trải nghiệm thực tiễn thì du lịch học đường được xem là một trong những loại hình có nhiều dư địa phát triển. Với lợi thế về tài nguyên văn hóa, lịch sử, sinh thái và hệ thống hạ tầng ngày càng đồng bộ, tỉnh Bắc Ninh hội tụ đầy đủ các điều kiện để hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch học đường mang tính đặc trưng của vùng Kinh Bắc.
Điểm nổi bật đầu tiên là sự cộng hưởng mạnh mẽ về nguồn tài nguyên du lịch. Từ  không gian văn hóa Kinh Bắc, hệ thống đình, chùa, đền, làng nghề và di sản Dân ca Quan họ đến những giá trị nổi bật về du lịch sinh thái, lịch sử và văn hóa tâm linh. đã tạo nên một hệ thống tài nguyên đa dạng, đáp ứng yêu cầu tổ chức các chương trình học tập trải nghiệm theo nhiều chủ đề khác nhau.


Hệ thống di tích lịch sử - văn hóa phong phú như Đền Đô, chùa Dâu, chùa Bút Tháp, chùa Vĩnh Nghiêm, khu di tích chiến thắng Xương Giang, khu danh thắng Tây Yên Tử cùng hàng nghìn di tích được xếp hạng là những điểm đến sinh động, giúp học sinh tiếp cận kiến thức lịch sử, văn hóa và truyền thống dân tộc thông qua trải nghiệm thực tế. Thay vì chỉ tiếp thu kiến thức qua sách giáo vở, học sinh có cơ hội quan sát, khám phá và trực tiếp cảm nhận giá trị của di sản, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục và hình thành tình yêu đối với quê hương, đất nước.
Bên cạnh hệ thống di tích, các di sản văn hóa phi vật thể cũng tạo nên lợi thế riêng cho du lịch học đường của Bắc Ninh. Không gian văn hóa Dân ca Quan họ, Ca trù, hát Then cùng hàng trăm lễ hội truyền thống và các làng nghề lâu đời như Đông Hồ, Phù Lãng, Đại Bái,... mang đến môi trường lý tưởng để học sinh tìm hiểu nghệ thuật dân gian, nghề thủ công truyền thống và giá trị văn hóa cộng đồng. Những hoạt động như nghe hát Quan họ trên thuyền, in tranh Đông Hồ, làm gốm, đúc đồng hay trải nghiệm quy trình sản xuất tại các làng nghề không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng thực hành mà còn góp phần bồi dưỡng ý thức gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.
Không gian du lịch sau sáp nhập cũng được mở rộng đáng kể khi kết hợp các vùng sinh thái đặc trưng với các điểm đến như hồ Cấm Sơn, hồ Khuôn Thần, khu du lịch Suối Mỡ, Tây Yên Tử, vùng cây ăn quả Lục Ngạn hay các trang trại nông nghiệp công nghệ cao tạo điều kiện để phát triển các chương trình giáo dục môi trường, giáo dục sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp và kỹ năng sống. Đây là những nội dung ngày càng được các trường học quan tâm trong bối cảnh giáo dục hiện đại hướng đến phát triển toàn diện cho học sinh.

Một lợi thế quan trọng khác là vị trí địa lý và khả năng kết nối giao thông thuận tiện. Bắc Ninh nằm tiếp giáp Hà Nội và kết nối dễ dàng với Hải Phòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Thái Nguyên cùng nhiều địa phương trong vùng trung du và đồng bằng Bắc Bộ. Hệ thống cao tốc và quốc lộ được đầu tư đồng bộ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, tạo điều kiện thuận lợi để các trường học tổ chức các chương trình tham quan trong ngày hoặc từ một đến hai ngày với chi phí hợp lý. Điều này không chỉ mở rộng thị trường khách nội tỉnh mà còn thu hút đông đảo học sinh từ Hà Nội và các tỉnh lân cận đến với địa phương.
Tiềm năng phát triển du lịch học đường của Bắc Ninh còn được thúc đẩy bởi yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình Giáo dục phổ thông mới. Chương trình mới nhấn mạnh việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo dục địa phương và dạy học gắn với thực tiễn. Trong bối cảnh đó, du lịch học đường không còn đơn thuần là hoạt động tham quan mà trở thành một phương thức giáo dục hiệu quả, góp phần phát triển năng lực tự học, kỹ năng giao tiếp, tư duy sáng tạo, khả năng hợp tác và ý thức trách nhiệm xã hội của học sinh. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều địa phương trong cả nước quan tâm phát triển nhằm gắn kết giữa giáo dục với bảo tồn di sản và phát triển du lịch bền vững.



Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, tỉnh cần xây dựng chiến lược phát triển du lịch học đường theo hướng chuyên nghiệp và lâu dài. Trước hết, cần tăng cường sự phối hợp giữa ngành văn hóa, du lịch và giáo dục trong xây dựng chương trình trải nghiệm phù hợp với chương trình học. Đồng thời, đầu tư nâng cấp hạ tầng tại các điểm đến, đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên chuyên biệt, xây dựng học liệu số, ứng dụng công nghệ số trong thuyết minh và tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh liên kết với các doanh nghiệp lữ hành và các cơ sở giáo dục trong và ngoài tỉnh nhằm xây dựng các sản phẩm du lịch học đường có chất lượng, tạo sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Có thể khẳng định rằng, du lịch học đường là một trong những thị trường đầy triển vọng phát triển của Bắc Ninh hiện nay. Nó không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức bảo tồn di sản cho thế hệ trẻ mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Du lịch Bắc Ninh trong thời gian tới.